X
تبلیغات
گیاهان دارویی

گیاهان دارویی
گیاهان دارویی
++تعداد بازدید کنندگان +

هزاران سال پیش، ترب برای اولین بار در چین و سپس در مصر و یونان کشت شد. در یونان به دلیل اهمیت بسیاری که به این سبزی داده می شد، تزئیناتی از جنس طلا به شکل این سبزی ساخته شده بود.
هزاران سال پیش، ترب برای اولین بار در چین و سپس در مصر و یونان کشت شد. در یونان به دلیل اهمیت بسیاری که به این سبزی داده می شد، تزئیناتی از جنس طلا به شکل این سبزی ساخته شده بود.
در قرن 16 میلادی ترب در انگلستان شناخته شد و مورد استفاده قرار گرفت و سپس در قرن 17 میلادی در ماساچوست مورد کشت واقع شد.
ترب از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است و از زمان های بسیار قدیم برای درمان بسیاری از بیماری ها به کار می رفته است.
ترب با نام علمی raphanus sativus جزء سبزیجات ریشه ای و از لحاظ ظاهر و بافت شبیه چغندر و شلغم است، اما دارای طعم متفاوتی می باشد. به طور کلی دو نوع ترب وجود دارد:
1) ترب سیاه که معمولا در پائیز برداشت می شود.
2) تربچه که به رنگ های مختلف قرمز و صورتی و به صورت های دراز و گرد وجود دارد. ترب ریشه ای گیاهی است که جزء خانواده خردل دسته بندی می شود.
پنج نوع اصلی خانواده ی ترب عبارتند از تربچه قرمز، ترب سفید، ترب سیاه(زمستانه)، ترب کوهی و ترب سفید ماموت کالیفرنیا.
طعم تند ترب مربوط به ماده ای است به نام سنوول و رنگ قرمز بنفش آن در اثر وجود ماده ای به نام مالوین کلراید می باشد. ترب کوهی که در ایران به ترب سمنانی معروف است از انواع سفید بوده و شکل آن دراز است.
انواع تربچه، بومی ایران نبوده و از خارج از کشور وارد ایران شده است. فارسی ترب بر وزن کتب است، ولی در برخی از مناطق ایران آن را بر وزن سرب می خوانند. ترب گیاهی است یکساله که ارتفاع ساقه آن تا یک متر می رسد. برگ های آن پهن، ناصاف، کرک دار و با بریدگی های نامنظم می باشد. گل های آن به رنگ سفید، زرد روشن، آبی روشن و بنفش است که در انتهای شاخه ظاهر می شود.
ترب سیاه معمولا در پاییز برداشت می شود و تربچه که به رنگ های مختلف قرمز و صورتی است، به شکل های دراز و گرد وجود دارد. 90 درصد وزن ترب را آب تشکیل می دهد.
100 گرم ترب دارای 30 میلی گرم کلسیم، 30 میلی گرم فسفر، 330 میلی گرم پتاسیم، 1 میلی گرم آهن، 18 میلی گرم سدیم، 10 واحد بین المللی ویتامین آ، 25 میلی گرم ویتامین ث، 03/0 میلی گرم ویتامین ب1، 03/0 میلی گرم ویتامین b2 و 03/0 میلی گرم نیاسین است.
در یک سروینگ (یک دوم لیوان خرد شده، 58 گرم) ترب 10 کیلوکالری انرژی، 25 میلی گرم سدیم و 2 گرم کربوهیدرات(1 گرم فیبر و 1 گرم مواد قندی) یافت می شود. این میزان ترب، 15 درصد نیاز روزانه ما به ویتامین ث، 2 درصد نیاز به کلسیم و 1 درصد نیاز به آهن را تأمین می کند.
● خواص انواع ترب:
در ابتدای قرن بیستم اثر مفید ترب برای معالجه بیماری های کلیوی و تصفیه کلیه، توسط پزشکان سنتی ایران شناخته شد.
ترب کوهی به دلیل داشتن ترکیبات گوگردی به عنوان ضدباکتری، ضد قارچ و ضد ویروس عمل می کند و مانع از بروز عفونت های راه تنفسی و مجاری ادرار می شود.
ترب سیاه مانع بروز سنگ مثانه می شود، به علاوه از انسداد مجاری تنفسی جلوگیری می کند.
ترب به دفع سنگ های صفراوی کمک می کند. برای این منظور از ترب به صورت زیر استفاده کنید:
در یک ترب بزرگ حفره ای ایجاد کرده و همچنین در ته آن هم سوراخ ریزی به وجود آورید به طوری که آب قطره قطره از آن خارج شود. سپس مقداری شکر در حفره ریخته و آن را با آب پر کنید و ترب را در دهانه شیشه یا استکانی قرار دهید که آب آن قطره قطره از سوراخ ریز ته ترب خارج شده و در داخل شیشه یا استکان پر شود. این آب را چند بار در روز بنوشید.
ترب از دسته مواد غذایی اشتهاآور می باشد که این خاصیت به دلیل دارا بودن ویتامین های گروه b است.
عصاره ریشه آن برای تسکین سرفه و بهبود اسهال مفید است.
آنزیم های گیاهی(دیاستاز) موجود در آن به هضم کربوهیدرات ها در غذا کمک می کنند و مصرف برگ ترب همراه غذا توصیه می شود.
▪ مخلوط عصاره ریشه، برگ، گل و تخم آن برای تسکین دردهای روماتیسمی مفید است.
▪ ریشه و تخم ترب باعث نرم شدن سینه، ازدیاد ترشح ادرار و تقویت معده می شود.
▪ محتوای فیبر محلول موجود در ترب به تنظیم حرکات دستگاه گوارش کمک می کند و مانع بروز سرطان کولون می شود.
ترب باعث تقویت پیاز مو مخصوصا در محل هایی که دچار ریزش شده است می گردد.
▪ جویدن برگ ترب به محکم کردن لثه ها کمک می کند و بوی بد دهان را از بین می برد.
▪ ریشه ترب ایجاد نفخ می کند، اما در مقابل تخم ترب سبب تحلیل نفخ می گردد.
▪ محتوای قابل توجه ویتامین c در ترب، خصوصا ترب سیاه آن را منبع خوبی برای پیشگیری از کمبود این ویتامین خصوصا در افراد سیگاری که نیاز به این ویتامین در آن ها بالا است، می سازد.
جوشانده ی ترب برای درمان اسهال خونی مفید است.
▪اگر دست یا پای شما سرما زده است ترب را در آب بجوشانید و بگذارید تا کمی سرد شود به طوریکه دست را نسوزاند سپس عضو سرما زده را چند بار در روز در این جوشانده قرار دهید.
● خواص درمانی آب تربچه:
▪ آب تربچه اگر به طور خالص مصرف شود، خاصیت پاک کنندگی و نرم سازی بدن به خصوص در مخاط های بینی، سلول ها، مجاری معده، کیسه ی صفرا، کبد، روده ها، کلیه و ریه ها را دارد و برای معالجه روماتیسم موثر است.
▪ آب تربچه را باید با سایر آب میوه جات و سبزی ها توام کرد، چون خالص آن طعم تندی دارد. جهت مصرف و آبگیری تربچه های قرمز تازه و جوانه های سبز همراه با برگ انتخاب شود.
آب برگ تربچه برای تقویت چشم مفید است و ترب سیاه، یرقان را درمان می کند.
● خواص درمانی تخم ترب:
▪ در گذشته هنگام مسمومیت غذایی مقداری تخم ترب را همراه با سکنجبین به بیمار می دادند که موجب پاکی معده و درمان مسمومیت می شد.
▪ تخم ترب همچنین اشتهاآور و ضدیبوست است.
▪ تخم ترب ادرار آور و قاعده آور است.
▪ تخم ترب درد را تسکین می دهد.
▪ تخم ترب ترشح شیر را زیاد می کند.
▪ برای از بین بردن تب، تخم ترب را دم کرده و به بیمار بدهید.
▪ تخم ترب به صورت ضماد برای ورم پستان در مادران شیرده استفاده می شود.
● مراقب باشید
اسراف در خوردن ترب موجب دل پیچه شده و برای دندان و گلو مضر است
● تهیه، نگهداری و آماده سازی:
▪ به هنگام خرید به برگ های تربچه دقت کنید که سالم و تازه باشد. ترب، چه قرمز و چه سفید، باید دارای ریشه ای سفت و محکم با پوسته ای نرم و بدون چروکیدگی باشد. از خرید تربچه یا ترب های نرم و اسفنجی خودداری کنید.
ترب سیاه، باید محکم، سنگین و فاقد ترک خوردگی باشد. ترب کوهی معمولا با شکل منظم، محکم و درخشندگی شفاف می باشد.
▪ اگر تمایل به نگهداری تربچه در یخچال دارید، برگ های آن را جدا کنید و تربچه ها را در کیسه فریزر نگهداری نمایید. بیشتر انواع ترب به مدت 2 هفته در یخچال قابل نگهداری هستند. ترب سیاه اگر به صورت خشک نگهداری شود(در کیسه دارای سوراخ های ریز که رطوبت آن خارج شود)، برای ماه ها قابل نگهداری در یخچال است.
▪ برای مصرف، سر و ته تربچه را با چاقو جدا کنید و پوست آن را کاملا بشویید یا بتراشید. علت اصلی طعم تند ترب پوست آن است، بنابراین افرادی که به طعم تند آن عادت ندارند، می توانند پوست آن(خصوصا ترب سیاه) را جدا کنند. ▪ متداول ترین نحوه مصرف ترب، استفاده از آن در سالاد سبزیجات یا به عنوان چاشنی است.


برچسب‌ها: خواص سبزیها
[ 91/02/29 ] [ 11:59 ] [ سعید صحرائیان ]
کمبود ویتامین B12 عامل سرفه

در ابتدا گمان می‌شد که تنها یک ویتامین ب وجود دارد؛ ولی پس از مدتی تفاوت‌هایی در ساختار و خواص شیمیایی این ویتامین‌ها که اغلب باهم در غذا یافت می‌شوند کشف شد. بنابراین، علاوه بر نام‌های جدیدی که به هر کدام از آن‌ها داده شد، نامگذاری ب۱، ب۲ و غیره نیز نگاه داشته شد.

عملکرد:

ویتامین‌های گروه ب به طور کلی در چرخه متابولیسم سلولی نقش دارند لذا موجب افزایش متابولیسم بدن شده و رشد و تقسیم سلول‌ها را افزایش می‌دهند. این ویتامین‌ها در عملکرد درست دستگاه ایمنی و عصبی نقش دارند؛ و برای سلامت پوست و ماهیچه‌ها ضروری هستند.

ویتامین‌های گروه B باعث کاهش استرس و افسردگی، و سلامتی پوست و اعصاب می‌گردند.همچنین در تحقیقی نشان داده شده‌است که افرادی که ویتامین ب زیادی در خون خود دارند حتی اگر سیگاری باشند با خطر کمتری در ابتلا به سرطان ریه مواجه هستند

ویتامین B۱

"ویتامین B۱" یا "تیامین" برای آزاد کردن انرژی از چربی‌ها، پروتئین‌ها و کربوهیدرات‌ها مورد نیاز است. این ویتامین، اعمال متابولیکی مختلفی را در سیستم اعصاب، سلول‌های خونی و عضلات انجام می‌دهد. این ویتامین برای رشد بچه‌ها و باروری در بزرگسالان ضروری است.

نقش ویتامین B۱

  • برای افراد عصبی، نگران و مضطرب بسیار مفید است.
  • توانایی مغز را زیاد می‌کند.
  • به سوء هاضمه کمک می‌کند.
  • برای عملکرد صحیح قلب بسیار مفید است.

منابع خوب ویتامین B۱ عبارتند از برنج قهوه‌ای، تخمه آفتاب گردان، نخود، جو، لوبیا، نان‌های سبوس دار، مغزها، لبنیات و گوشت قرمز.

ویتامین B۱ طی فرایند پختن، دما و گرمای زیاد، اضافه کردن نگه دارنده‌ها و خشک کردن از بین می‌رود.

علائم کمبود ویتامین B۱ عبارتند از احساس خستگی و کم اشتهایی، یبوست، عصبی بودن، سوء هاضمه، سردرد، گیجی، کمبود وزن، ضربان قلب و زود رنجی.

اگر کمبود ادامه داشته باشد گرفتگی ماهیچه ساق پا، درد و سنگینی در ساق پا، گرمی پا، خواب رفتن و بی حس شدن انگشتان دست و پا احساس می‌شود. در صورتی که در این مرحله متوجه کمبود این ویتامین نشویم، فرد دچار بیماری بری بری و همچنین سندرم ورنیکه کورساکف((Wernicke-Korsakoff می‌شود و اگر در این مرحله فرد بیمار درمان نشود، می‌میرد.

علائم هشدار دهنده بری بری: کمبود اشتها، گیجی، درست راه نرفتن، بیماری قلبی و ادم.

علائم هشدار دهنده سندرم Wernicke-Korsakoff : دوبینی، کمبود حافظه و رفتارهای غیرعادی.

"سیر" و "پیاز" حاوی ماده‌ای به نام "آلانین" می‌باشند که موجب جذب این ویتامین در بدن می‌گردد. برخلاف آنها سوسیس و کالباس دارای سولفور دی اکسید می‌باشند که از جذب ویتامین B۱ در بدن جلوگیری می‌کند.

ویتامین B۲

ویتامین B۲، برای عملکرد صحیح غده تیروئید و سوخت و ساز بدن دارای اهمیت فوق العاده زیادی می‌باشد. منابع غذایی دارای این ویتامین عبارتند از: شیر، جگر و قلوه، بادام، پنیر، تخم مرغ، گندم، سبزیجات برگ سبز و غلات.

ویتامین B۳

ویتامین B۳ نیز همانند ویتامین B۲، برای تولید هورمون تیروئید لازم می‌باشد. این ویتامین همچنین قسمتی از فاکتور تحمل گلوکز می‌باشد و هرگاه که قند خون بالا رود، آزاد می‌شود. منابع غذایی این ویتامین عبارت است از: سبوس گندم، جگر، تن، بوقلمون، مرغ، گوشت، تخم مرغ، ماهی سالمون(آزاد)، جو، پنیر، میوه خشک و برنج قهوه‌ای.

ویتامین B۵

ویتامین B۵ انرژی بدن را زیاد می‌کند، توانایی بدن را برای سوزاندن چربی ذخیره شده افزایش می‌دهد و تحمل رژیم لاغری را برای شما قابل قبول تر می‌کند.

هر گونه کمبود این ویتامین به مقدار چربی مصرف شده بستگی دارد. این ویتامین، در تولید انرژی و عملکرد صحیح غده فوق کلیه(آدرنال) نقش دارد. منابع این ویتامین عبارت است از: جگر و قلوه، گوشت، مرغ، آجیل، سبوس گندم، تخم مرغ، جو، لوبیا، نان گندم و سبزیجات برگ سبز.

ویتامین B۶

ویتامین B۶، به کمک عنصر معدنی روی، بر روی هضم مواد غذایی اثر می‌گذارد. همچنین در ساخت هورمون‌های تیروئیدی و سوخت و ساز بدن نقش دارد. منابع غذایی آن عبارتند از: سبوس گندم، جو، ساردین، مرغ، گوشت، برنج قهوه‌ای، کلم، میوه خشک و تخم مرغ.

ویتامین B۹

ویتامین B۹ یا اسید فولیک، برای زنان مفید است. در تکامل لوله عصبی و حفظ سلامت نخاع جنین در طی بارداری نقش موثری دارد.

ویتامین B۱۲

ویتامین B۱۲، از اعصاب و سلول‌های خونی محافظت می‌کند. اگر سن شما بالای ۵۰ سال است، بدنتان به مقدار بیشتری از این ویتامین احتیاج دارد. کمبود این ویتامین موجب کم خونی، تخریب اعصاب و کمبود حافظه می‌گردد.

کولین

ولین، جزئی از ویتامین‌های گروه B می‌باشد و یک ویتامین واقعی نیست. کولین برای متابولیسم و سوخت و ساز چربی مفید است. کولین را برای سوزاندن چربی در بدن مصرف کنید. این ماده بسیار مهم می‌باشد. اگر مقدار کولین در بدن شما خیلی کم باشد، چربی اضافی در کبد جمع می‌شود. منابع کولین عبارت است از: دل و جگر گاو، زرده تخم مرغ، گل کلم، خیار و بادام زمینی.

اینوزیتول

ینوزیتول، نیز مانند کولین جزئی از ویتامین‌های گروه B می‌باشد و در داخل بدن ساخته می‌گردد. اینوزیتول با کولین به متابولیسم چربی‌ها کمک می‌کنند. منابع آن عبارتند از: دل و جگر گاو، گندم، سویا، تخم مرغ، آجیل و مرکبات


برچسب‌ها: خواص ویتامینها
[ 91/02/29 ] [ 11:53 ] [ سعید صحرائیان ]

فیبرهای غذاییبخشي از گياه كه در لوله گوارش انسان هضم نمي شود فيبر ناميده مي شود. فيبر جزو كربوهيدارت ها به حساب مي آيد. قسمت اعظم فيبر سلولز است و در ساختمان گياهان نقش استفامت دهنده گياه را دارد. مقدار ديگري از فيبر هم براي رشد گياه به انرژي تبديل مي شود و ممكن است بقيه آن به شكل  قند يا نشاسته درگياه ذخيره شود.

انواع فيبر عبارتند از:

1-غيرمحلول (ساختماني) شامل: سلولز، همي سلولز، لگينين (گندم و جو كامل، سبوس گندم، دانه ها، مغزها و سبزي ها).

2-محلول در آب شامل، پكتين، صمغ، موسيلاژ (سيب، انگور، آلو، مركبات، ساير ميوه ها، جو، جو دوسر و حبوبات).

عملكرد فيبرها در لوله گوارش

-عملكرد فيبر غيرمحلول در لوله گوارش به اين ترتيب است:

- نياز به جويدن زياد و ايجاد حس پري شكم

-زمان عبور آب را كاهش مي دهد.

-با بعضي از مواد معدني مثل كلسيم، منيزيم، آهن، روي، مس باند مي شود و جذب آنها را كاهش مي دهد.

عملكرد فيبر محلول در لوله گوارش به این ترتیب است:

-آب را نگه مي دارد.

-تخليه معده را به تأخير مي اندازد.

-با اسيدهاي صفراوي و كلسترول باند مي شود و موجب كاهش كلسترول خون مي شود.


برچسب‌ها: خواص سبزیها
[ 91/02/29 ] [ 11:36 ] [ سعید صحرائیان ]

ریزمغذی ها


كمبود آهن و برخي ريزمغذي ها در بدن يك معضل بهداشتي عمده در بيشتر كشورهاي جهان به شمار مي آيد. ريزمغذي ها شامل روي، ريبوفلاوين، منيزيوم، آهن، يد، ويتامين هاي آ، اي، ب شش، ويتامين سي و دي هستند كه در اعمال حياتي موجودات زنده تأثير مي گذارند و عدم دريافت آنها زندگي فرد و جامعه را در معرض خطر قرار مي دهد.

دفتر تغذيه وزات بهداشت آثار بهداشتي نبود ريزمغذي ها را عامل پايين آمدن ايمني، افزايش ابتلا به عفونت، عواقب مرگ مادران، افزايش نياز براي مراقبت از كودكان نارس و افزايش آسيب پذيري اعلام مي كند. از نظر اقتصادي هم از دست دادن ساعات كاري، كاهش ظرفيت كاري، كاهش درآمد خانوار، تأثير كاهنده بر اقتصاد ملي، افزايش هزينه مراقبت بهداشتي، افزايش هزينه نگهداري، افزايش هزينه آموزشي از عواقب كمبود ريزمغذي هاست.

آمارها حاكي از آن است كه كمبود يد تا ۱۳ نمره و كمبود آهن ۹ نمره از ضريب هوشي كودكان مي كاهد. به دليل اهميت ذي ها از سال ۱۹۳۳ در آمريكا و انگليس، آهن و ويتامين دي به يد اضافه مي شود. اضافه كردن يد به نمك از ۱۵۰ سال پيش در فرانسه آغاز شد و از سال ۱۹۳۰ در دانمارك ويتامين آ به مارگارين اضافه مي شود. از سال ،۱۹۴۱ در آمريكا ويتامين هاي B1و B2 به آرد اضافه مي شود. از سال ۱۹۷۴ نيز ويتامينA در آمريكاي مركزي به شكر اضافه مي شود.
ايرانيان هم علاوه بر آهن از كمبود ريزمغذي هاي ديگر رنج مي برند.

يكي از كارشناسان معاونت غذا و داروي دانشگاه علوم پزشكي ايران مي گويد: «به طور كلي تغذيه در كشور ما مناسب نيست و ايرانيان به خاطر تنوع كم غذايي، ويتامين ها و املاح را به ميزان كافي دريافت نمي كنند و به اندازه كافي هم گوشت مصرف نمي كنند. در قديم مردم ظروف ساخته شده از آهن و روي و مس مصرف مي كردند كه موجب مي شد اين عناصر به بدن برسد ولي در حال حاضر از اين ظروف هم استفاده نمي كنند.

خطر چه كساني را بيشتر تهديد مي كند؟
به طور كلي زنان بيشتر از مردان به آهن نياز دارند. زنان باردار بيشتر در معرض كم خوني ناشي از فقر آهن قرار دارند. زناني كه رژيم لاغري مي گيرند نيز به آهن بيشتري نياز دارند. ورزشكاران و كودكان و نوجوانان كه به انرژي بيشتري نياز دارند و دختران بيش از پسران به آهن نياز دارند.

در سايت مديريت آمار و اطلاع رساني دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي، درماني تبريز آمده: «كمبود آهن و كم خوني ناشي از آن در سنين بلوغ كاهش سرعت رشد ضريب هوشي، قدرت يادگيري و كاهش ظرفيت كاري را به دنبال دارد».

در اين سايت آمده وزارت بهداشت درگزارشي تغييرات رفتاري مانند خستگي و بي تفاوتي، افزايش ابتلا به بيماري ها، افزايش غيبت از مدرسه و در مجموع افت تحصيلي را از آثار كم خوني عنوان كرده است.

در برخي از كشورها آهن ياري يعني توزيع قرص آهن ميان كودكان و نوجوانان مدرسه اي انجام مي گيرد و بيسكويت و كيك هم با آرد غني مي شود.
ميزان آهن موجود در شير مادر براي ۴ تا ۶ ماه اول زندگي شيرخوار كافي است. ولي بعد از آن بايد به صورت قطره خوراكي به كودك آهن خورانده شود.

دكتر مهسا شجاعي پزشك عمومي مي گويد: «كمبود آهن سه علت عمده دارد كه موجب مي شود نياز به آهن بالا رود: ۱- در دوران رشد بچه ها، بارداري و شيردهي، كمبود آهن رخ مي دهد. ۲-علت دوم از دست دادن آهن است كه به خاطر خونريزي و... اتفاق مي افتد. ۳-كمبود آهن به خاطر رژيم غذايي نامناسب و يا بروز بيماري هاي مزمن مانند بيماري هاي كليوي و رماتيسم يا بيماري هاي منجر به سوءجذب رخ مي دهد. به اين ترتيب گياهخواري يا رژيم گرفتن به شكل نامناسب و نيز وضع طبقاتي و اقتصادي افراد را در معرض كمبود آهن قرار مي دهد. به طور كلي مردان كمتر از زنان دچار كمبود آهن مي شوند. در صورتي كه مردي كمبود آهن داشته باشد، حتماً بايد به پزشك مراجعه كند تا علت آن بررسي شود. براساس آزمايش خون مي توان كم خوني را تشخيص داد. اگر هموگلوبين پايين تر از حد نرمال باشد، علامت كم خوني است. در مراحل پيشرفته تر، گلبول ها كوچك تر و كم رنگ تر از حد معمول مي شوند».

وي مي افزايد: «آهن بيشتر در گوشت و تخم مرغ و غلات است. آهني كه در گوشت قرمز و جگر است، راحت تر و با درصد بيشتري جذب مي شود و مورد استفاده بدن قرار مي گيرد. ضعف، خستگي، رنگ پريدگي و كاهش ظرفيت فعاليت هاي بدني از علايم فقر آهن است. در موارد شديد كم خوني، ريزش مو، ترك خوردگي گوشه دهان و قاشقي شدن شكل ناخن هاي دست رخ مي دهد و در مواردي فرد به خاك خوري و يخ خوري مي افتد.

علامت شايع كم خوني در بچه ها رنگ پريدگي است و در موارد شديدتر دچار تحريك پذيري و بي اشتهايي مي شوند و فقر آهن روي عملكرد عصبي و هوشي و ميزان يادگيري و توجه شان هم اثر مي گذارد. فقر آهن احتمال عفونت را بالا مي برد و موجب اختلال در رشد بچه ها مي شود و حتي حملات ريسه در بچه ها را با دادن آهن مي توان كاهش داد. فقر آهن شايع ترين دليل كم خوني است و درمان آن هم خيلي راحت است.

معمولاً قرص هاي آهن خوراكي براي درمان كافي است و بايد به مدت مناسب مصرف شود. در مواردي كه كم خوني خيلي شديد است و نسبت به آهن خوراكي عدم تحمل وجود دارد، از آهن تزريقي و يا تزريق گلبول هاي قرمز استفاده مي شود».

وزارت بهداشت توصيه مي كند: «همراه با غذا سبزيجات، مركبات و به طور كلي ميوه مورد استفاده قرار گيرد. چون ويتامين ها آهن غذا را قابل جذب مي كنند. مردم از خوردن چاي به همراه غذا و خوردن نان هايي كه براي عمل آوري آنها از جوش شيرين استفاده مي شود، خودداري كنند. به طور كلي در ميان نان ها خوردن نان سنگك و نان بربري توصيه مي شود.

كاهش ضريب هوشي، افت تحصيلي، به دنيا آوردن كودكان نارس و نداشتن ظرفيت كار و بسياري از مشكلات ديگر از عواقب كمبود آهن است. همين ها به تنهايي كافي است تا ما را از بابت وضع سلامتي جامعه نگران كند».


برچسب‌ها: خواص مواد معدنی
[ 91/02/29 ] [ 11:25 ] [ سعید صحرائیان ]

انجیر

شواهد تاريخي نشان مي دهد كه مردم در زمان هاي قديم، درخت انجير را به خوبي مي شناختند و از آن استفاده مي كردند. به طوري كه در قديمي ترين آثار ممكن، از مشخصات اين درخت و فوايد آن نام برده شده است. در تورات چنين آمده است كه يكي از پيغمبران به نام اشعياي نبي در 704 پيش از ميلاد مسيح توانست پادشاهي به نام حزقيا كه مبتلا به سياه زخم بوده و احتمال مرگ وي مي رفته را با ضماد انجير معالجه كند. مصريان قديم علاقه اي مفرط به انجير كه ميوه اي با طعم ملايم است داشته اند. مردم آتن و بسياري از يونانيان، درخت انجير را مقدس مي دانسته اند. روميان نيز براي‌ آن احترام خاصي قايل بوده اند.

در اين دوران نظر مردم اين بود كه با مصرف انجير چاقي و فربهي عارض مي شود. در آثار جالينوس حكيم نيز چنين آمده است كه در بعضي نواحي، كارگران مزارع انگور، به مدت دو ماه كه از ميوه درخت انجير استفاده مي كردند، به‌ آنها حالت چاقي مفرط به علت مغذي بودن انجير دست مي داده است و پس از خاتمه كار انجيرچيني كه دسترسي به انجير براي آنها وجود نداشته، حالت چاقي در آنها تقريباً از بين مي رفته است. در قرون وسطي از كليه قسمت هاي انجير براي مصارف عديده استفاده مي شده است. مانند آن كه از برگ اين درخت براي رفع درد سينه و سردرد و از دانه اش براي خونروي ها استفاده مي كرده اند. در سال هاي بعد به خصوص در قرن 16، استفاده از انجير تازه جهت رفع يبوست، به تدريج بين مردم معمول شد و با آن كه عده اي همواره عقيده داشته اند كه اگر به حالت كاملاً رسيده مصرف نشود، ايجاد زخم معده مي كند، با اين حال از شهرت درماني آن كاسته نشد.

انجير ميوه اي خوش طعم و مغذي است. ولي در هر حال، خشك شده آن بر انواع تازه ترجيح دارد. انجير را در گرماي خورشيد خشك مي كنند و معمولاً قبل از انجام اين كار آن را از آب جوش نمكدار مي گذرانند تا پس از خشك شدن، از گزند حشرات مصون بماند.


برچسب‌ها: خواص گياهان دارويي
[ 91/02/29 ] [ 11:24 ] [ سعید صحرائیان ]

غذاهايد يكي از عناصر معدني كم مقدار است. اين عنصر در ساختمان هورمون هاي غده تيروئيد وارد مي شود. كمبود يد موجب بزرگي غده تيروئيد مي شود كه به آن گواتر مي گويند. 

مقدار يد در بدن 50-20 ميلي گرم است و 80-70 درصد آن در تيروئيد ذخيره شده است.

منابع: غذا، آب، نمك يددار است. برگ ها بيش از ريشه ها يد دارند.

كمبود يد موجب گواتر درجه يك، درجه دو و درجه سه مي شود.

اهميت يد به خاطر شركت در هورمون هاي تيروئيدي است كه نقش هاي مهمي دارند. بدن افراد بالغ بين 30-10 ميلي گرم يد دارد كه بين 80-70 درصد آن در غده تيروئيد است.

طرق رسيدن يد به بدن

در خاك مزروعي يد وجود دارد و به مواد غذايي گياهي وارد مي شود. محصولاتي كه در چنين زميني مي رويند، حاوي يد هستند. با مصرف محصولات گياهي، يد را به بدن وارد مي كنيم. حيواناتي كه از اين گياهان استفاده می کنند، يد وارد بدنشان مي شود و ما با مصرف محصولات دامي مقدار يد مورد نياز را دريافت مي كنيم. يد آب كم است. دريافت روزانه از آب 50-1 ميكروگرم است و نمي تواند نياز بدن انسان را تأمين كند. يد دريافتي از سبزي ها و ميوه ها به يد خاك بستگي دارد و يد شير و لبنيات به يد موجود در خون حيوان بستگي دارد. يد موجود در تخم مرغ به يد غذاي مرغ بستگي دارد. در تهران و اطراف آن يد موجود درخاك كم است. براي همين گواتر زياد است. باران طي قرن ها يد خاك را شسته و با خود مي برد.

منابع يد: بهترين منبع يد،‌ محصولات دريايي است. يد موجود در بدن ماهي هاي آب شيرين 40-20 میکروگرم در کیلو است و ماهي هاي آب شور 3000-300 ميكروگرم در كيلو يد دارند. شير گاو ميزان يد متفاوتي دارد و تخمين آن مشكل است. چون به شرايط بستگي دارد. در فصول غير از زمستان علوفه غني شده به گاوها مي دهند و ممكن است شير، يد بيشتري داشته باشد. ولي به طور طبيعي شیر گاو بين 300-20 ميكروگرم يد در كيلو دارد.

میزان نياز: حداقل نياز به ید 75-50 ميكروگرم در روز است ولي به نظر مي رسد كه اين مقدار ممكن است انسان را در مرز كمبود قرار دهد.

كمبود يد و عوارض آن

كمبود يد باعث گواتر مي شود. اختلالات غده تيروئيد به دو دسته تقسيم مي شود:

1-كم كاري

2-پركاري

كم كاري غده تيروئيد باعث عوارضي مي شود كه عبارتند از:

الف)کرتینیسم (نوعی عقب افتادگی ذهنی و جسمی) که به علت رشد ناكامل غده تيروئيد در دوران جنيني ايجاد مي شود. به این ترتیب که مادر در قبل از بارداري دچار كمبود ید است. در دوران بارداري نيز کمبود ید دارد و در نتيجه غده تيروئيد کودک رشد كافي پيدا نمي كند. در نتيجه در رشد جسمي و ذهني كودك اختلال ايجاد مي شود. اين كودكان قد كوتاه دارند، چاقند، حرارت بدنشان پايين است و دچار رشد ناكافي قواي فكري همراه با رشد ناقص اندام هاي تناسلي هستند. اين بچه ها عمر كوتاهي دارند و انتقال تحريكات عصبي آنها كند است.

ميكزودم افراد بالغ: به علت نارسايي تيروئيد يا برداشتن آن به وسيله جراحي- به شرط اين كه هورمون مصرف نشود- ايجاد مي شود.

گواتر ساده (آندوميك): به علت كمبود هورمون تيروئيد در خون، TSH بيشتری ترشح مي شود و غده تيروئيد را براي ساختن هورمون، بيشتر فعال مي كند. در نتیجه غده تیروئید بزرگ مي شود.

گواتر به سه درجه تقسيم مي شود:

1-درجه 1 كه فقط با لمس مشخص مي شود.

2-درجه 2 با لمس مشخص مي شود.

3-درجه 3 غده بزرگ و برجسته مي شود، معمولاً دوطرفه است.

گواتر ساده (با عصاره تيروئيد) قابل درمان است. در مناطقي كه يد درمواد غذايي كمتر از 60 ميكروگرم در كيلو باشد، احتمال بروز گواتر وجود دارد و اگر كمتر از 20 ميكروگرم در كيلو باشد، افراد به گواتر درجه 2 یا 3 مبتلا مي شوند. مقدار كافي يد دريافت 150-100 كيلوگرم در كيلو است. دفع يد عمدتاً از ادرار است.

نقش يد: در تكامل سيستم عصبي، در رشد طولي استخوان، در متابوليسم انرژي و تحريك پروتئين سازي نقش دارد.

مسموميت ناشی از ید در سواحل شمال ژاپن مشاهده شده كه به علت مصرف گياهان خاص دريايي بوده است. اگر انسان تا يك ميلي گرم (ده برابر عادي) در روز يد مصرف كند، بدن خود را تطبيق مي دهد و اشكالی ايجاد نمي شود. ولي اگر ناگهاني مقدار زيادي يد خورده شود، غده تيروئيد نمي تواند هورمون مورد نياز را تأمين كندن.


برچسب‌ها: خواص مواد معدنی
[ 91/02/29 ] [ 11:18 ] [ سعید صحرائیان ]

ویتامین دی، گروهی از ترکیبات استرولی هستند. اشکال زیادی از این ویتامین وجود دارد که مهم ترین آنها  D2 و D3 است. تابش اشعه ماورای بنفش بر پیش ماده های آن (ارگوسترول موجود در گیاهان و دهیدروکلسترول موجود در پوست) سبب سنتز D2 و D3 می شود. به این دلیل ویتامین D به نام ویتامین آفتاب شناخته می شود.

نقش ویتامین D در موارد زیر است:

کمک به جذب کلسیم و فسفر از روده و کمک به به کارگیری این مواد معدنی در ساختمان استخوان ها و دندان ها.

تنظیم سطح خونی کلسیم و فسفر به همراه هورمون مترشحه از پاراتیروئید

شرکت در باز جذب کلیوی فسفر و کلسیم

نقش غیرمستقیم در فعالیت درست عضلات، مثل قلب و نیز اعصاب

ویتامین D برای جذب به چربی ها نیاز دارد. پس از جذب به کبد رفته سپس به کلیه می رود. خون کبد و بافت چربی محل ذخیره ویتامین D هستند. راه اصلی دفع این ویتامین از طریق صفرا در مدفوع است و مقدار کمی از آن نیز از راه ادرار دفع می شود. ویتامین D در دوران رشد بیشتر مورد نیاز است. چون در تشکیل استخوان ها و دندان ها شرکت دارد. بیشتر افراد از طریق تابش نور خورشید بر پوست مقدار کافی ویتامین D به دست می آورند. البته موانعی در رسیدن اشعه ماورای بنفش وجود دارد. مانند پوشیدن لباس، دود، گردوغبار، شیشه پنجره و هوای ابری.

افرادی که در خطر کمبود ویتامین D هستند:

افراد تیره پوست بیشتر در معرض کمبود ویتامین D قرار دارند. به ویژه کودکان سیاهپوست بیشتر به راشی تیسم مبتلا می شوند. همچنین افراد شب کار که روزها می خوابند و کسانی که در آب و هوای سرد زندگی می کنند و مجبورند داخل منزل بمانند هم بیشتر در معرض خطر کمبود ویتامین D قرار دارند.

منابع ویتامین D

منابع غذایی

مواد غذایی به طور طبیعی مقدار کمی ویتامین D دارند. منابع اصلی غذایی ویتامین D عبارتند از: ماهی های چرب مثل شاه ماهی، سالمون، ساردین و روغن کبد ماهی. در کشورهای صنعتی شیر تازه، شیرخشک و شیرهای تغلیظ شده و غذای کودکان با ویتامین D غنی می شود.

راشیتیسم

عوارض کمبود

کمبود ویتامین D منجر به کاهش جذب کلسیم و مشکلات جدی می شود. راشی تیسم در نوزادان و کودکانی دیده می شود که مقدار کافی ویتامین D مصرف نمی کنند. کودک مبتلا ممکن است جمجمه بزرگ، بدشکلی قفسه سینه، کاهش تکامل ماهیچه ای و شکم بزرگ، انحنای ستون فقرات و پاهای کج داشته باشد. کمبود ویتامین D در بزرگسالان نیز موجب راشی تیسم بزرگسالان می شود. انحراف ستون فقرات، درد در پاها و پشت، شکستگی خود بخود استخوان ها علامت های آن است.

مسمومیت با ویتامین D

مصرف زیاد ویتامین D برای مدت طولانی ایجاد مسمومیت می کند که از علایم آن، از دست دهی اشتها، افزایش تشنگی، استفراغ، اسهال، خستگی، خواب آلودگی و کاهش رشد، رسوب نمک های کلسیم در بافت های نرم قلب، رگ های خونی، ریه ها و کلیه ها است.


برچسب‌ها: خواص ویتامینها
[ 91/02/29 ] [ 11:16 ] [ سعید صحرائیان ]

اولین ویتامینی که شناخته شد ویتامین A نام گرفت. این ویتامین از دسته ویتامین های محلول در چربی است. ویتامین A با نام شیمیایی "رتینول" یک الکل محسوب می شود.

ویتامین A

نقش های این ویتامین در بدن عبارت است از:

- تأثیر در بینایی

- تأثیر در رشد و تکامل استخوان ها

-نقش در سنتز پروتئین

-نقش در ساختمان طبیعی بافت پوششی پوست

-نقش در حفظ ایمنی بدن و تکامل دندان ها و سلامت آن ها

-به علاوه، برای باروری (زن و مرد) لازم است.

ویتامین A شبیه لیپیدها هضم و جذب می شود. حضور صفرا، چربی و پروتئین در روده جذب آن را تسهیل می کند.

حدود نود درصد ذخایر بدنی ویتامین A در کبد قرار دارد. قسمت اعظم دفع از طریق صفرا و مدفوع صورت می گیرد. میزان توصیه شده غذایی این ویتامین برای گروه های مختلف افراد متفاوت است. به عنوان مثال پسران بزرگ تر از 11 سال و مردان بزرگسال در روز به 1000 میکروگرم رتینول نیاز دارند. نیاز خانم ها 800 میکروگرم رتینول است. خانم های باردار و شیرده به ترتیب به 1300 و 1200 میکروگرم رتینول نیاز دارند.

منابع ویتامین A

ویتامین A منابع غذایی زیادی دارد. شیر پر چربی، خامه، کره، پنیر چرب، زرده تخم مرغ منابع خوب ویتامین A هستند. جگر حیوانات مختلف منبع غنی ویتامین A است. روغن کبد ماهی اگرچه معمولاً در رژیم غذایی روزانه مصرف نمی شود اما منبع عالی ویتامین A است. این گونه روغن ها به عنوان مکمل غذایی توصیه می شوند اما در استفاده از آنها باید احتیاط کرد. زیرا حاوی مقادیر سمی ویتامین A هستند و ممکن است به آلاینده های محیطی که در کبد ماهی ذخیره می شود آلوده باشند.

ویتامین A نسبت به روش های معمولی پخت و فرایند آن مقاوم است. مواد غذایی کنسروشده یا منجمد شده تا نه ماه، ویتامین A خود را حفظ می کنند. میوه ها و سبزی های پلاسیده و خشک شده و چربی های تند شده مقادیر کمی ویتامین دارند. زیرا ویتامین آنها اکسیده شده است.

عوارض کمبود ویتامین A

1-اختلال در بینایی: یکی از عوارض مهم کمبود ویتامین A شبکوری است. در هنگام کمبود ویتامین A مدت زمان بیشتری طول می کشد تا چشم به تاریکی عادت کند.

2-اختلال در تکامل اسکلت که رشد طولی را دچار اختلال می کند.

3-گزرو فتالمی: در چشم لکه بتیو و کراتومالاسی ایجاد می شود. (سلول های ملتحمه چشم به طور طبیعی به علت ترشح اشک شفاف است. اگر ویتامین A نباشد این سلول ها تغییر شکل داده و جلوی اشک را می گیرند. سلول های ملتحمه چشم خشک و چین خورده شده و مستعد ابتلاء به عفونت می شوند. لکه های سفید مثلثی شکل در گوشه خارجی چشم ایجاد می شود. لکه بتیو به علت اختلال و تجمع سلول های پوششی پیش می آید و به صورت قرینه وجود دارد).

4-ابتلاء به عفونت به علت عدم ترشح مخاط از سلول های مخاطی. از عوارض دیگر کمبود ویتامین A می توان به کاهش حس چشایی و کمبود اشتها اشاره کرد.

مصرف زیاد ویتامین A (بخصوص به صورت مکمل) موجب مسمومیت می شود. سردرد، تهوع، استفراغ و بی اشتهایی از عوارض مسمومیت با ویتامین A هستند.


برچسب‌ها: خواص ویتامینها
[ 91/02/29 ] [ 11:14 ] [ سعید صحرائیان ]

ویتامین K که به طورکلی "کینون" نامیده می شود، دست کم به سه شکل وجود دارد:

1-نیلوکینون (ویتامین K1) در گیاهان وجود دارد.

2-مناکینون (ویتامین K2) در روده به وسیله باکتری ها سنتز می شود.

3-منادیون (ویتامین  K3) فرم مصنوعی محلول در آب است.

مقیاس اندازه گیری ویتامین K میکروگرم است. این ویتامین در چند مرحله از سازوکارها (مکانیسم ها)ی انعقاد خون شرکت دارد. همچنین ویتامین K برای معدنی شدن استخوان مهم است. ویتامین K در کبد ذخیره می شود و به طور عمده از صفرا و ادرار دفع می شود. میزان توصیه شده غذایی روزانه براساس یک میکروگرم برای هر کیلو وزن بدن است.

 منابع ویتامین K

منابع ویتامین K

سبزی های دارای برگ سبز بخصوص کلم بروکلی، اسفناج، کلم بروکسل، شلغم، کاهو، گل کلم و برگ های خشک چای سبز منابع این ویتامین هستند. ویتامین K غذایی، نسبت به حرارت و اکسیداسیون مقاوم است. اما در برابر نور، اسید و قلیا از بین می رود.

گروه های در معرض خطر کمبود ویتامین K

نوزادان تازه به دنیا آمده، افراد دارای بیماری های کبدی و کسانی که آنتی بیوتیک و داروهای ضد انعقاد مصرف می کنند، در معرض کمبود ویتامین K قرار دارند.


برچسب‌ها: خواص ویتامینها
[ 91/02/29 ] [ 11:10 ] [ سعید صحرائیان ]

ویتامین B6 در مواد غذایی گیاهی و حیوانی وجود دارد. اما از نظر زیستی منابع حیوانی آن بیشتر است. به این ترتیب منابع این ویتامین تمام مواد غذایی بخصوص گوشت ها هستند.

منابع ویتامین B6

کبد مقداری ویتامین B6 ذخیره می کند. اما بیشتر آن در سراسر بدن، به ویژه عضلات قرار دارد. این ویتامین و مواد زاید حاصل از متابولیسم آن با ادرار دفع می شود. میزان توصیه شده غذایی به دریافت پروتئین بستگی دارد. با افزایش دریافت پروتئین -به عنوان مثال در دوران بارداری، میزان نیاز به این ویتامین زیاد می شود. چگونگی حفظ این ویتامین در مواد غذایی مختلف متغیر است و حرارت و منجمد کردن آن را از بین می برد. با گرفته شدن سبوس غلات، این ویتامین از دانه آنها جدا می شود. ویتامین B6 در تشکیل هم (آهن) در گلبول های قرمز نقش دارد.

کارکرد ویتامین B6

این ویتامین در متابولیسم پروتئین و نیز تنظیم دستگاه عصبی نقش دارد.  کمبود ویتامین B6 در نوزادان سبب تشنج می شود.

منبع: اصول علم تغذیه، نگارش دکتر علی کشاورز با همکاری آزاده نجارزاده، دانشگاه جامع علی کاربردی

برچسب‌ها: سلامتی در طبیعت
[ 91/02/29 ] [ 11:8 ] [ سعید صحرائیان ]
بهار نارنج آرامش ‌بخش و ضدهیجانات دستگاه عصبی است، سردردهای عصبی و میگرنی را کاهش می‌‌ دهد و تپش نامنظم قلب و اضطراب را از بین می ‌‌برد.

عرق بهار نارنج دارای طبیعت گرم و مقوی جسم و روح است.

پوست نارنج ضد یبوست است و برای افرادی که معده‌ ی آن ها زیاد ترش می ‌کنند، بهترین دارو است.

مربای بهار نارنج مقوی معده و ضد تشنج است.

عرق بهار نارنج اشتهاآوری قوی است و برای رفع ضعف اعصاب مفید و نشاط آور است و در تسکین ناراحتی‌ های سینه و تپش قلب مؤثر است.

عرق بهار نارنج برای معطر کردن شربت‌ ها استفاده می ‌شود، اعصاب را تقویت و بی ‌خوابی را درمان می‌ کند.

مصرف عرق بهار نارنج تپش نامنظم قلب، تشویش و اضطراب را از بین می ‌‌برد و افرادی که مشکل اختلال خواب دارند، می ‌توانند پیش از خواب، مقداری عرق بهار نارنج با چای مصرف کنند.

عرق بهار نارنج به جای دیازپام

با توجه به نتایج به دست آمده از یک مطالعه، از بهار نارنج می ‌توان به عنوان یک پیش داروی موثر جهت کاهش اضطراب بیماران قبل از عمل جراحی استفاده کرد.

این مطالعه با هدف مقایسه ی تاثیر عرق بهار نارنج و دیازپام بر اضطراب بیماران قبل از عمل جراحی توسط دکتر محمود اخلاقی، استادیار گروه بیهوشی مرکز تحقیقات گیاهان دارویی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد و جمعی از همکاران انجام شد.

در این مطالعه تعداد 60 بیمار 14 تا 48 ساله ی مراجعه‌ کننده به بیمارستان آیت‌الله کاشانی شهرکرد جهت عمل جراحی، انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه 30 نفره تقسیم شدند.

2 ساعت قبل از عمل به گروه یک 100 سی‌ سی عرق بهار نارنج و به گروه 2 محلول یک قرص 5 میلی ‌گرم دیازپام در 100 سی ‌سی آب به صورت خوراکی داده شد.

میزان اضطراب بیماران توسط پرسشنامه اضطراب اسپیل برگر و علائم حیاتی بیماران قبل و 2 ساعت پس از دریافت دارو ثبت شد.

یافته‌ های این پژوهش:

گروه‌ ها از نظر ویژگی ‌های دموگرافیک، نبض و اضطراب قبل از عمل همسان بودند.

میزان اضطراب موقعیتی پس از مصرف دارو در هر دو گروه مصرف ‌کننده ی بهار نارنج و دیازپام کاهش یافت.

مقایسه ی دو گروه تفاوت آماری معنی ‌داری نداشت.

تغییرات تعداد نبض و فشار خون در هر دو گروه قبل و بعد از مصرف دارو تفاوت آماری معنی ‌داری
برچسب‌ها: خواص میوه ها
[ 91/02/28 ] [ 17:48 ] [ سعید صحرائیان ]
گیاهان دارویی







1- پیاز و سیر

سیر از سبزی‌ هایی است که تاریخی بسیار کهن دارد. این گیاه حداقل 3 هزار سال در طب چین كاربرد داشته است.

پیاز نیز یكی از قدیمی ‌ترین گیاهان زراعی است كه از هزاران سال قبل به عنوان طعم ‌دهنده غذاها و همچنین دارو از آن استفاده می ‌شود. ‏ترکیبات فعال گوگردی مانند آلیل‌ پروپیل دی ‌سولفید موجود در پیاز و اکسیدآلیل دی‌ سولفید موجود در سیر نقش اصلی را در کاهش قندخون دارند.

پیاز و سیر باعث افزایش میزان انسولین در خون می ‌شوند. هر چقدر مصرف این مواد بیشتر باشد، قند خون بیشتر کاهش می ‌یابد. مصرف قرص ‌های سیر به میزان 2400 میلی‌ گرم در روز به مدت 3 ماه، قند خون را مختصرا كاهش می ‌دهد.

گیاهان دارویی توسط بیماران دیابتی تحت هیچ شرایطی نباید بدون نظر تیم پزشکی مصرف شوند.

2- خیار تلخ

این میوه شبیه كدوی زگیل‌ دار است و در نواحی گرمسیر مانند آمازون، آفریقای‌ شرقی و آسیا رشد می‌ كند و در آمریكای‌ جنوبی به عنوان غذا و دارو كشت می ‌شود. میوه تازه آن به رنگ سبز است كه با رسیدن به رنگ نارنجی- زرد تبدیل می ‌شود.

تمام قسمت ‌های این میوه بسیار تلخ است. میوه خیار تلخ حاوی ماده ‌ای شبیه انسولین است و مصرف روزانه حدود 60 گرم شیره این گیاه به کاهش مختصر قندخون منجر می ‌شود.

شنبلیله

3- شنبلیله

این گیاه بومی ‌ایران است و در بیشتر نواحی ایران می‌ روید و به عنوان سبزی خوراکی کاشته ‌شده و مصرف می ‌شود.

تجویز 15 تا 50 گرم پودر دانه شنبلیله خیسانده در آب موجب کاهش قندخون ناشتا و بعد از غذا می‌ شود. پودر دانه شنبلیله علاوه بر کاهش مختصر قندخون باعث کاهش چربی ‌های خون نیز می ‌شود.

4- سیاه گیله

در ایران تنها یک گونه از قره ‌قات وجود دارد که آن هم در جنگل‌ های تالش و نواحی مرطوب رشد می‌ كند که در زبان محلی به آن سیاه گیله می ‌گویند. میوه آن را می ‌توان هم به صورت تازه و هم خشك شده مصرف كرد یا در تهیه انواع مرباها و دسرها به كار برد. برگ‌ های این گیاه در طب سنتی در درمان بیماری دیابت استفاده می‌ شود.

اثر ضددیابت یک بار مصرف عصاره این گیاه که اثری مشابه انسولین دارد، تا چند هفته در بدن باقی می ‌ماند. به علاوه این گیاه دارویی در پیشگیری از عوارض بلندمدت دیابت مانند عوارض قلبی- عروقی، عصبی، کلیوی و چشمی‌ تا حدی موثر است. عصاره آن به مقدار80 تا 160 میلی ‌گرم 3 بار در روز برای بیماران مبتلا به دیابت توصیه می ‌شود.

خار مریم

5- خار مریم

خار مریم اصالتا بومی ‌منطقه مدیترانه است. این گیاه امروزه در سراسر نقاط دنیا از اروپا تا آسیا و از آفریقا تا آمریکای شمالی گسترده شده است. این گیاه دارویی موجب افزایش حساسیت سلول‌ ها به انسولین و کاهش قندخون می ‌شود. ماده موثر آن سیلی مارین نام دارد که تجویز آن به مقدار 200 میلی ‌گرم 3 بار در روز موجب کاهش مختصر قندخون ناشتا و هموگلوبین HbA1C و چربی ‌های خون می‌ شود.

6- هندوانه ابوجهل

هندوانه ابوجهل یا خربزه روباه یکی از گیاهان دارویی متعلق به خانواده خیارها و کدوها است. این گیاه بومی ‌ایران بوده و در نواحی جنوبی کشور و مناطقی مانند جنوب استان خراسان یافت می ‌شود. میوه این گیاه دارای گلوکوزید قابل ‌تبلوری با طعم بسیارتلخ به نام کولوسنتین است. این گلوکوزید که به حالت متبلور و خالص به رنگ زرد است، در آب به نسبت 20 درصد حل می ‌شود و اگر هیدرولیز شود، گلوکز و ماده‌ ای به نام کولوسنتتین می ‌دهد.

در طب سنتی بسیاری از کشورها از جمله ایران تجویز میوه این گیاه جهت کاهش قند خون متداول است. میوه این گیاه بسیار سمی ‌است و مصرف مقدار زیاد آن باعث اسهال ‌خونی و درنهایت مرگ می‌ شود.

تجویز مقدار 100 میلی ‌گرم 3 بار در روز ماده موثر هندوانه ابوجهل به مدت 2 ماه در بیماران دیابتی نوع دوم، موجب كاهش مختصر میزان هموگلوبین  HbA1C و قندخون ناشتا می ‌شود. تجویز این مقدار به مدت 2 ماه در این بیماران بدون هیچ ‌گونه عوارض جانبی گوارشی، كبدی و كلیوی است.

اسفرزه

7- پسیلیوم

پسیلیوم یا اسفرزه، گیاهی از خانواده پلانتاجیناسه‌ آ و یک داروی ملین گیاهی است که از طریق جذب آب باعث حجیم‌ شدن محتویات روده شده و با افزایش حرکات دودی شکل باعث تخلیه مدفوع می‌ شود. مصرف پودر پسیلیوم به مقدار 10 گرم در روز و به مدت 8 هفته هموگلوبین HbA1C را مختصرا كاهش می‌ دهد.

8- عدس ‌الملک

این گیاه بومی ‌ایران است و در طب سنتی جهت کاهش قندخون بیماران دیابتی تجویز می‌ شود. با این حال مصرف روزانه پودر بذر گیاه به مقدار 1500 میلی‌ گرم در روز به مدت 2 ماه اثر مفیدی بر قندخون نشان نداده است و فعلا اطلاعات علمی كافی در مورد اثرات این گیاه در دسترس نیست.

9- چای سبز

بسیاری از خواص چای سبز مربوط به ماده ‌ای به نام كاتچین است كه فعالیت آنتی ‌اكسیدانی آن بسیار بالا است. مصرف روزانه 5/1 گرم پودر چای سبز خشک موجب کاهش مختصر قندخون در بیماران دیابتی می‌ شود. مقدار توصیه ‌شده برای بیماران دیابتی مصرف 2 فنجان چای دم ‌کرده در روز است.

10- دم‌ كرده گزنه

ساقه این گیاه را پرزها و تارهای مخروطی ‌شكل پوشانده است كه در صورت لمس كردن ساقه به دست می ‌چسبد و پوست را می ‌گزد و تولید خارش و سوزش می‌ كند و شاید به همین دلیل آن را گزنه نامیده ‌اند. تخم آن نرم، ریز و تیره رنگ و مانند تخم‌ كتان است. قسمت مورد استفاده این گیاه برگ‌ های تازه، ریشه، شیره و دانه آن است.

گزنه در طب سنتی ایران به عنوان یك داروی كاهنده گلوكز خون معرفی شده است. عصاره برگ گزنه می ‌تواند یك نقش حفاظتی در برابر افزایش میزان قندخون و تخریب سلول ‌های پانكراس داشته باشد.

11 - کلپوره همدانی، مریم نخودی همدانی

استفاده از این گیاه به ‌طوری که در کتب دارویی قدیمی ‌آمده است به زمان‌ های دور نسبت داده می‌ شود. بقراط، دیوسکورید، پلین و جالینوس از این گیاه در آثار خود نام برده ‌اند. عصاره این گیاه محتوی مواد موثره زیره است. مصرف عصاره این گیاه به مقدار 125 میلی ‌گرم به ازای هر كیلوگرم وزن بدن به مدت 6 هفته قندخون را مختصرا كاهش می‌ دهد.

حرف آخر

در مجموع، مصرف گیاهان دارویی توسط بیماران دیابتی تحت هیچ شرایطی نباید بدون نظر تیم پزشکی انجام شود. این گیاهان دارویی نباید جایگزین داروهای ضددیابت یا انسولین در بیماران دیابتی شود چرا که اولا اثر این گیاهان بر کاهش قندخون خفیف است و ثانیا از فردی به فرد دیگر متفاوت بوده و ثالثا ممکن است با دیگر داروهای مورد استفاده بیماران تداخل داشته باشند. همچنین عوارض و اثرات مصرف طولانی مدت این گیاهان ناشناخته است. در حال حاضرهیچ‌ گونه توصیه ‌ای علمی ‌در ارتباط با مصرف آن ها وجود ندارد.


برچسب‌ها: سلامتی و مواد طبیعی
[ 91/02/28 ] [ 17:39 ] [ سعید صحرائیان ]

هیچ وقت داروهای تجویزی مادربزرگ‌ها را دست کم نگیرید! برخی از این داروها تأثیر بسیار خوبی روی دردهای روزمره از قبیل بی‌خوابی، روماتیسم، زکام، سوختگی یا تب دارند، آن هم به شیوه‌ای کاملاً طبیعی و بدون این که سلامتی‌تان را به خطر بیندازند.



ریحان برای رفع آفت‌ها

آفت‌ها، این زخم‌های کوچک دهانی، زندگی را به کام انسان تلخ می‌کنند. گاهی پیش می‌آید که به مدت 1 هفته یا بیشتر باعث درد و عذاب شوند.

اما با وجود این، گیاهی مثل ریحان این مشکلات را پایان می‌دهد.

می‌پرسید چرا؟ به خاطر این که ریحان خواص ضدعفونی کنندگی و ضدالتهابی دارد. این گیاه به نابودی میکروب‌های دهان کمک کرده و زخم‌ها را تسکین می‌دهد. نتایج پژوهشی که در سال 2007 در روزنامه‌ی Herbal Pharmacotherapy به چاپ رسید، حاکی از آن است که ریحان خواص ضدباکتریایی دارد.

طریقه‌ی مصرف: کافی است چند برگ ریحان خام را بجویید یا این که 100 گرم ریحان را با یک لیتر آب به مدت 30 دقیقه بجوشانید وبا این جوشانده غرغره کنید و روزانه چندین بار این کار را تکرار کنید تا آفت‌ها به طور کامل برطرف شود.

زغال اخته

زغال اخته برای مقابله با عفونت‌های دستگاه ادراری

صدها سال است که از این گیاه برای درمان عفونت‌های مجاری ادرار استفاده می‌شود.

آب زغال اخته چسبندگی باکتری‌های پاتوژن (E.coli) به مخاط دستگاه ادراری را (به ویژه در زنانی که از بیماری‌های عفونی مزمن رنج می‌برند) کاهش می‌دهد. یک پژوهش کانادایی که در سال 2002 روی 150 زن انجام گرفت نشان می‌دهد که یک سال استفاده از این گیاه بیماری‌های عفونی را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.

میزان مصرف: برای بهره مندی از خواص این گیاه باید روزانه 500 میلی‌گرم آب زغال‌اخته غلیظ نوشیده شود.

 

شوید

شوید برای حالت تهوع

در طول قرن‌های متمادی از شوید در ترکیب غذاهای هضم کننده استفاده می‌کرده اند. دانه‌های شوید روی عضلات لیز روده اثر گذاشته و مانع از اسپاسم روده‌ای می‌شود. این گیاه همچنین حاوی پتاسیم است که باعث تحریک عملکرد دفع می‌شود.

طریقه‌ی مصرف: برای تهیه‌ی جوشانده‌ی شوید برای هر فنجان آب جوش دو قاشق چای‌خوری تخم شوید بریزید و بگذارید به مدت 10 دقیقه دم بکشد. روزانه 3 فنجان بیشتر از این دم کرده ننوشید.

شوید خاصیت مدری بالایی دارد. همچنین می‌توانید چند دانه‌ی شوید را بجویید تا حالت تهوع‌تان برطرف شود.

 

گل گاوزبان

گل گاوزبان تب را کاهش می‌دهد

گیاه گل‌گاو‌زبان تب‌بر بسیار موثری محسوب می‌شود. این گیاه دارای خواص عرق‌زایی و ضدالتهابی نیز می‌باشد و در صورت بروز تب، به وسیله‌ی تعریق، دمای بدن را تنظیم می‌کند.

میزان مصرف: 25 گرم گل گاوزبان را در یک لیتر آب به مدت 2 دقیقه بجوشانید و سپس اجازه دهید به مدت 20 دقیقه دم بکشد. محلول را صاف کرده و میل کنید. شما می‌توانید روزانه 3 الی 4 بار، یک فنجان از این دم کرده میل کنید.

چنانچه تب بیش از 48 ساعت به طول بینجامد یا علائم دیگری از قبیل سرفه یا استفراغ به همراه داشته باشد حتماً به پزشک مراجعه کنید.

عسل

برای سوختگی زود به سراغ عسل بروید

علاوه بر این‌که عسل خواص ضدعفونی کنندگی دارد در درمان سوختگی نیز موثر عمل می‌کند. می‌پرسید چرا؟ به خاطر این که عسل خواص نرم کنندگی دارد. به عبارت دیگر پوست سوخته را تسکین داده و نرم می‌کند. همچنین باعث ترمیم جای زخم می‌شود. یک پژوهش نیوزلندی که در سال 2008 انجام گرفته ثابت کرده است که عسل بهبودی سوختگی‌های سطحی را تسریع می‌بخشد.

طریقه مصرف: به مدت چند دقیقه جای سوختگی را زیر آب سرد بگیرید و عسل را روی ناحیه‌ی دردناک بمالید و سپس پانسمان کنید. اگر سوختگی شدید و همراه تاول‌های زیادی باشد یا روی نقاط حساس بدن مثل صورت، دست‌ها و دستگاه تناسلی رخ دهد بدون معطلی به پزشک مراجعه کنید.

آووکادو

آواکادو پوست را مرطوب می‌کند

آب و هوای خشک، باد و صابون پوست را خشک می‌کنند. در مقابل این قبیل آسیب‌ها، مصرف میوه و سبزیجات می‌تواند کار ساز باشد. علاوه بر این، گیاه آواکادو تأثیر زیادی روی زیبایی و لطافت پوست بر جای می‌گذارد. می‌پرسید چرا؟ به خاطر این که آواکادو سرشار از اسیدهای چربی است که پوست را تغذیه می‌کند.

همچنین این گیاه حاوی آنتی اکسیدان‌هایی است که به بدن کمک می‌کند تا با پیری پوست مقابله کند و مس موجود در آن برای احیای بافت‌های پوستی مفید است.

اکالیپتوس

اکالیپتوس برطرف کننده‌ی زکام

اکالیپتوس، زکام ویروسی و نه آلرژیک را تسکین می‌دهد. به خاطر این که در یکی از ترکیبات این گیاه ماده‌ای به نام اوکالیپتول وجود دارد که دارای خواص ضدالتهابی و ضدعفونی کنندگی می‌باشد. همچنین اکالیپتوس باعث روان شدن ترشحات می‌شود.

طریقه‌ی مصرف: 50 گرم گیاه اکالیپتوس را داخل یک لیتر آب جوش ریخته و به مدت 10 دقیقه دم کنید. روزانه 2 مرتبه از این جوشانده میل کنید. همچنین می‌توانید با این محلول بخور دهید.

اگر زکام بیش از 2 هفته به طول بینجامد و یا همراه با تب باشد باید به پزشک مراجعه شود. توجه داشته باشید که اکالیپتوس برای کودکان زیر 6 ماه و زنان باردار یا شیرده توصیه نمی‌شود.

زیرفون

برای بی‌خوابی، جوشانده‌ی زیرفون کارساز است!

اگر بی‌خوابی دارید یا از اختلالات خواب رنج می‌برید و می‌خواهید شب آرامی بگذرانید یک فنجان جوشانده‌ی زیرفون یا تیول می‌تواند کارساز باشد. گل‌های درخت زیرفون مرکب از الکل‌های ترپنیک و ترکیبات آلی هستند و این ترکیبات مسکن و آرام بخش سیستم عصبی مرکزی‌اند.

طریقه‌ی مصرف: مقداری گل زیرفون را به مدت 5 دقیقه در آب جوش دم کنید و تا زمانی که بی‌خوابی‌تان رفع نشده باشد قبل از شام و قبل از رفتن به رختخواب یک فنجان از این جوشانده میل کنید.

جودوسر

جو دو سر؛ تسکین دهنده‌ی روماتیسم

جو دو سر به تسکین روماتیسم، این بیماری دردناک مفاصل کمک می‌کند. می‌پرسید چرا؟ به خاطر اینکه جو دو سر دارای سیلیسیوم گیاهی و پلی‌فنل‌هایی است که خواص ضد التهابی دارند.

بر اساس نتایج پژوهش‌های متعدد، جوی دو سر از تولید هورمون‌های پروستاگلندین که باعث ایجاد التهاب می‌شوند پیشگیری به عمل می‌آورد.

طریقه مصرف: هر روز تا بهبود علائم بیماری، 150 گرم جو دو سر را با 3 لیتر آب به مدت 1 ساعت بخیسانید. سپس به مدت 10 دقیقه بجوشانید و بعد از صاف کردن محلول، آن‌را به وان حمام بریزید که با آن حمام کنید.

 

درخت انجیر؛ خداحافظ زگیل

وجود زگیل روی پوست واقعاً عذاب آور است. آن‌ها بی وقفه زیاد و تکثیر می‌شوند اما درخت انجیر کمک می‌کند تا از شرشان خلاص شوید.

شیره‌ی درخت انجیر حاوی آنزیم‌های نابود کننده زگیل‌هاست.

طریقه‌ی مصرف: برگ‌های انجیر را نصف کرده و شیره‌ی آن‌را روی زگیل‌ها بمالید. تا محو شدن کامل آن‌ها هر صبح و شب این کار را تکرار کنید.


برچسب‌ها: سلامتی و مواد طبیعی
[ 91/02/28 ] [ 17:32 ] [ سعید صحرائیان ]
استفاده از گیاه گزنه جلوی ریزش موی سر را می‌گیرد و در برخی موارد نیز موی سر دوباره می‌روید. عصاره برگ این گیاه می‌تواند میزان قند خون در افراد دیابتی را به صورت قابل توجهی کاهش دهد.

گزنه گیاهی است علفی و چند ساله که ساقه آن چهار گوش است و به طور قائم تا ارتفاع یک متر بالا می‌رود. نام‌های دیگر آن عبارت است از: گزنه کبیر، گزنه دو پایه، گزنه سفید (انجره)، گزما، گزنک و...

این گیاه در خرابه‌ها، باغ‌ها و نقاط مرطوب که چهارپایان از آن عبور می‌کنند به حالت خودرو می‌روید ریشه این گیاه خزنده بوده و در ناحیه‌ای که سبز می‌شود کم‌کم تمام منطقه را فرا می‌گیرد.

ساقه این گیاه را پرزها و تارهای مخروطی شکل پوشانده که در صورت لمس کردن ساقه به دست می‌چسبد و پوست را می‌گزد که تولید خارش و سوزش می‌کند و شاید به همین دلیل آن را گزنه نامیده‌اند. تخم آن نرم، ریز و تیره رنگ و مانند تخم کتان است. قسمت مورد استفاده این گیاه برگ‌های تازه، ریشه، شیره و دانه آن است و طبع آن گرم و خشک است.

 برای پاک کردن مثانه، رفع عفونت مثانه و دفع سنگ از مثانه، برگ گزنه را

همراه با ریشه شیرین بیان دم کنید و بنوشید

گزنه گیاهی است که از دوران ما قبل تاریخ نیز وجود داشته و مردم آن زمان از آن برای تغذیه استفاده می‌کرده و از خواص درمانی آن اطلاع داشته‌اند.

جالینوس حکیم که در قرن دوم میلادی زندگی می‌کرد آن‌را برای رفع سرماخوردگی و بیماری‌های دستگاه تنفسی به کار می‌برد.

 

ترکیبات شیمیایی

گزنه دارای تانن، لسیتین، اسید فرمیک، نیترات پتاسیم و کلسیم است، ترکیبات آهن دارد و دارای ویتامین c و نوعی گلوکوزید است که پوست را قرمز می‌کند. از سرشاخه‌های این گیاه ماده‌ی قرمز رنگی به نام اورتی‌سین استخراج می‌شود.

 

خواص دارویی

* گزنه مو را تقویت کرده و از ریزش موی سر جلوگیری می‌کند، حتی در بعضی از موارد موی سر دوباره می‌روید.

برای استفاده از این خاصیت 6 گرم سر شاخه‌ها و برگ‌ها و ریشه گزنه را به تنهایی و یا با 30 گرم چای کوهی در یک لیتر آبجوش بریزید و آن قدر بجوشانید تا حجم مایع به نصف برسد، شب‌ها مقداری از این مایع را به سر بمالید و صبح بشویید.

* برای براق شدن و جلا دادن به موها بعد از شستشوی سر موها را با چای گزنه ماساژ دهید. بدین منظور یک قاشق چای‌خوری برگ گزنه خشک را در یک لیوان آب جوش ریخته و مدت نیم ساعت بگذارید بماند. ماساژ دادن با این چای، شوره سر را برطرف می‌کند.

* دستگاه هاضمه را تقویت می‌کند، ادرار را زیاد می‌کند، برای درمان بیماری قند مفید است بدین منظور یک فنجان چای گزنه را سه بار در روز بخورید.

* ترشح شیر را در زنان شیرده زیاد می‌کند، اخلاط خونی را برطرف می‌کند، بیماری‌های پوستی را برطرف می‌کند. برای باز کردن عادت ماهیانه از دانه گزنه استفاده کنید.

گزنه مو را تقویت کرده و از ریزش موی سر جلوگیری می‌کند، حتی در بعضی

از موارد موی سر دوباره می‌روید

* در درمان کم‌خونی موثر است و تعداد گلبول‌های قرمز را زیاد می‌کند.

* اگر در ادرار خون وجود داشته باشد گزنه آن‌را برطرف می‌کند.

* گزنه عرق‌آور است، پاک کننده اخلاط سینه، ریه و معده است، نیروی جنسی را تقویت، گرفتگی‌های کبدی را رفع می‌کند.

* برای از بین بردن زگیل، ضماد برگ‌های تازه آن‌را روی زگیل بمالید.

* برای پاک کردن مثانه، رفع عفونت مثانه و دفع سنگ از مثانه، برگ گزنه را همراه با ریشه شیرین بیان دم کنید و بنوشید.

* برای التیام زخم‌ها و زخم‌های سرطانی از ضماد تخم گزنه مخلوط با عسل استفاده کنید، برای برطرف کردن کهیر از جوشانده گزنه به مقدار سه فنجان در روز بنوشید.

* درد نقرس را کاهش می‌دهد. برای برطرف کردن ناراحتی‌های زنانه قبل از عادت ماهیانه از چای گزنه استفاده کنید.

* ناراحتی‌های کلیه را برطرف می‌کند. ضماد آن درد عضلانی را برطرف می‌کند. کرم معده و روده را از بین می‌برد. درمان کننده بواسیر است. برای برطرف کردن درد رماتیسم، برگ‌های تازه آن‌را روی پوست بمالید.

* گزنه میکروب کش قوی است و خاصیت نیروبخشی فراوانی دارد.

* گزنه از نظر طب سنتی دافع بلغم بوده و در تسکین دردهای مفصلی و رماتیسمی ناشی از بلغم فاسد در بدن موثر است.

* جوشانده گزنه در رفع یرقان، ناراحتی‌های کبدی و همچنین دفع سنگ کیسه صفرا موثر است.

دستگاه هاضمه را تقویت می‌کند، ادرار را زیاد می‌کند، برای درمان بیماری قند مفید است بدین منظور یک فنجان چای گزنه را سه بار در روز بخورید

* در ناراحتی آرتروز، بستن مقداری گزنه تازه به ناحیه مذکور، باعث تسکین درد و درمان (در دراز مدت) می‌شود. همچنین روغن گزنه در درمان بیماری‌های مفصلی بسیار موثر است.

 

نکاتی در مورد مصرف گزنه

1- تماس گزنه با پوست موجب سوزش و خارش می‌شود (البته تأثیر درمانی دارد!).

2- گزنه دافع پتاسیم است.

3- گاهی در بعضی افراد، مصرف خوراکی آن باعث نفخ می‌شود.

 

گزنه

عصاره برگ گیاه گزنه در درمان دیابت مؤثر است

گروهی از محققان دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تبریز با بررسی تأثیر برگ گیاه گزنه روی حیوانات آزمایشگاهی دریافتند که عصاره برگ این گیاه می‌تواند میزان قند خون را به صورت قابل توجهی کاهش دهد.

در این طرح با استفاده از داروهایی که لوزالمعده را تخریب می‌کند به صورت مصنوعی در حیوانات آزمایشگاهی، دیابت ایجاد و با بررسی عصاره برگ گیاه گزنه در این حیوانات تأثیر مثبت عصاره این گیاه در کاهش قند خون آن‌ها

 

مشخص شد.

بر خلاف تصور همگان استفاده از گیاه گزنه در افرادی که دیابت ندارند هیچ‌گونه اثری بر روی میزان قند خون ندارد.

 

طرز استفاده

دم کرده گزنه: مقدار 40 گرم برگ گزنه را در یک لیتر آب جوش ریخته و به مدت 10 دقیقه دم کنید. مقدار مصرف آن سه فنجان در روز بعد از غذا است.

جوشانده گزنه: مقدار 30 گرم گزنه را در یک لیتر آب ریخته و به مدت 10 دقیقه آن‌را بجوشانید. این جوشانده برای تصفیه خون مفید است. مقدار مصرف آن یک فنجان بین غذاها در روز است.

چای گزنه: مواد لازم: یک قاشق غذاخوری سر پر گزنه خشک یا تازه (برابر با یک مشت کوچک)، یک تکه نبات متوسط (برابر با 5 حبه قند بزرگ از نظر سایز)، 2 لیوان آب سرد. طرز تهیه: همه مواد را در ظرف درداری ریخته، پس از آن که مواد روی شعله مستقیم به جوش آمدند، 3 تا 5 دقیقه آن را با شعله بسیار کم دم می‌کنیم.

 

مضرات

گزنه اگر بیش از حد استفاده شود ممکن است برای روده‌ها و کلیه‌ها مضر باشد بنابراین بهتر است با صمغ عربی و کتیرا خورده شود.

مقدار مصرف بیش از 10 گرم در روز ممکن است باعث بند آمدن ادرار شود.

زنان باردار و کودکان باید از مصرف آن خودداری کنند.



برچسب‌ها: سلامتی و مواد طبیعی
[ 91/02/28 ] [ 17:29 ] [ سعید صحرائیان ]

Maidenhair fern

پرسیاوشان از نظر طبّ قدیم ایران، معتدل است. در طب گذشته از گیاه پرسیاوشان در درمان سرفه و علائم سرماخوردگی و ریزش منطقه‌ای مو استفاده می‌شد.

پرسیاوشان با نام علمی Adiantum capillus veneris گیاهی است علفی، سرخسی و پایا که در مناطق شمالی از جمله مازندران، گیلان و در تهران در مناطق شرق، غرب و جنوب غربی قابل مشاهده است.

این گیاه زیبا و چند ساله معمولاً در نقاط مرطوب، اماکن سایه دار و کم نور می‌روید. این گیاه در نواحی مدیترانه، اروپای مرکزی و جنوبی، آمریکا و ایران رشد می‌کند. برگ‌های آن شبیه برگ گشنیز بده و دارای دم‌برگ های بسیار نازک و دراز، شبیه مو می‌باشد.

پرسیاوشان دارای ریزومی خزنده است که ریشه‌هایی باریک از آن خارج می‌شود. برگ‌های این گیاه استفاده طبّی دارد.

نتایج حاصل از مطالعات گیاه شناسی قومی و یا بومی گیاه پرسیاوشان در منطقه نشان می‌دهد که این گیاه برای درمان سرماخوردگی، درمان تب و سرفه مفید است.

گیاه پرسیاوشان در گویش مازندرانی به نام‌های سیولنگه واش، گیلکی چاه سیالَک و سیالک، لری پَرِسیووَش و در گویش کردی با نام سیاوخشی قابل شناسایی است.

گیاه پرسیاوشان به فقر مواد آلی و عناصر کم مصرف، مقاومت خوبی را نشان می‌دهد و این گیاه از نظر نیازهای اکولوژیکی بسیار کم توقع است.

نتایج حاصل از مطالعات اتنوبوتانی گیاه پرسیاوشان در مازندران نشان می‌دهد که بیشترین استفاده از این گیاه برای درمان سرماخوردگی، درمان تب و سرفه و کم‌ترین مورد مصرف آن برای درمان سرخک در اطفال است.

 

ترکیبات شیمیایی

برگ پرسیاوشان دارای موسیلاژ، قند، اسید گالیک Gallic acid، تانن، اسانس و ماده‌ای تلخ به نام کاپیلارین Capillarine است.

 

گونه‌های داروئی

1) جوشانده: سه قاشق سوپ‌خوری برگ پرسیاوشان را در یک لیتر آب جوش بریزید و بگذارید به آرامی به مدت یک ساعت بجوشد. سپس آن را صاف کنید.

مقدار مصرف آن 3 تا 6 فنجان در روز است.

 

2) شربت سینه: مقدار 100 گرم پرسیاوشان خشک را با یک لیتر آب جوش و نیم کیلو شکر مخلوط کرده و به مدت شش ساعت بگذارید بماند سپس آن را با فشار از صافی بگذرانید و در داخل ظرفی بریزید تا کم کم ته نشین شود و بعد قسمت صاف شده‌ی روی آن را بردارید و با یک کیلو و نیم شکر و 80 گرم دیگر برگ پرسیاوشان مخلوط کرده و بجوشانید تا غلیظ شود.

مقدار مصرف این شربت دو قاشق غذاخوری تا چند بار در روز می‌باشد.

این شربت برای رفع سرفه و برونشیت استفاده می‌شود. ضمناً خلط و سینه را نرم کرده و باعث رفع اخلاط می‌شود.

 

3) دم کرده: مقدار 20 گرم برگ خشک پرسیاوشان را در یک لیتر آب بریزید و بگذارید به مدت یک ساعت بماند. سپس آن را صاف کنید.

 

پرسیاوشان

خواص طبّی

پرسیاوشان از نظر طبّ قدیم ایران، معتدل است. در طب گذشته از گیاه پرسیاوشان در درمان سرفه و علائم سرماخوردگی و ریزش منطقه‌ای مو استفاده می‌شد.

1- درمان کننده‌ی بیماری‌های ریوی است.

2- اخلاط سینه را نرم کرده و دفع می‌کند.

3- اگر چند قطره از دم کرده‌ی آن را داخل بینی بچکانید، گریپ را از بین برده و بینی را باز می‌کند.

4- صفرا و بلغم را از معده و روده بیرون می‌کند.

5- کرم کش است.

6- ادرارآور است.

7- عادت ماهیانه را باز می‌کند.

8- برای رفع تنگی نفس بچه‌ها بسیار مفید است.

9- اسهال را بر طرف می‌کند.

10- تب بُر است.

11- در معالجه یرقان مؤثر است.

12- سنگ مثانه را دفع می‌کند.

13- برای تقویت مو و رشد موها، برگ تازه‌ی پرسیاوشان را به صورت پماد درآورده و روی سر بمالید یا این که از دم کرده‌ی آن استفاده کنید.

14- عرق آور است.

برای رفع تنگی نفس بچه‌ها بسیار مفید است

15- در درمان برونشیت مؤثر است.

16- در هنگام زکام و سرماخوردگی از بخور پرسیاوشان استفاده کنید.

17- اگر پماد و یا دم کرده آن را به سر بمالید شوره سر را بر طرف می‌کند.

18- طحال و کلیه را تقویت می‌کند.

 

مضرّات پرسیاوشان

پرسیاوشان گیاهی است کاملاً بی خطر و حتی در طول تاریخ برای کودکان به کار رفته است و هیچ گونه عوارضی ندارد.



برچسب‌ها: سلامتی و مواد طبیعی
[ 91/02/28 ] [ 17:27 ] [ سعید صحرائیان ]
کندر ارزشی برابر طلا دارد و توسط مصریان، یهودیان، یونانیان، رومیان و ایرانیان برای اهداف عمومی و روحی مصرف می‌شده است. 

خاستگاه کندر آفریقای جنوبی  خصوصاً سومالی، عمان و یمن است. کندر از درختی به نام Olibanum به دست می‌آید. 

شهرت درخت کندر، به خاطر این است که پس از بریدن تنه‌اش به قسمت‌های کوچک‌تر، شیره‌ی سفید شیر مانندی از آن خارج می‌شود که این قطرات با گذشت کمتر یا بیشتر از دو هفته پس از از دست دادن رطوبتش و خشک شدن (غلیظ شدن) تبدیل به یک صمغ نارنجی - قهوه‌ای می‌شود که با نام  کندر (Frankincense ) شناخته می‌شود؛ که نیمه‌ی اول نام آن (Frank) به معنی خالص و پاک  و قسمت دوم آن  به معنی دود کردن است.

برای گرفتن روغن کندر، باید قبل از سخت شدن کامل کندر اقدام کرد و بهتر است فرایند روغن کشی با حضور دی اکسید کربن انجام شود تا کلیه‌ی خواص آن حفظ شود. حدود 50000 هزار سال به عنوان بخور خوشبو استفاده می‌شده است و حتی امروزه در کلیساها و معابد  به عنوان بخور (شبیه عود) در بسیاری از نقاط جهان استفاده می‌شود.  

کندر و روغن به دست آمده از آن  خواص مفید سلامتی و پزشکی دارد و حتی در برخی مناطق به خاطر قدرت معجزه آسا و اسرارآمیز آن مورد توجه قرار گرفته است.

محققان در بسیاری از تحقیقات به بررسی خواص کندر و روغن آن پرداخته‌اند که دامنه‌ی بسیار وسیع داشته و به نتایج قابل اهمیتی دست یافته‌اند.

کندر

فواید کندر و روغن کندر

* روغن کندر خواص ضد عفونی کننده و گندزدایی و ضد میکروبی دارد. از آن می‌توان در زخم‌ها برای جلوگیری از کزاز استفاده کرد و برای عفونت‌های داخلی هم مفید و موثر است.

* کندر خواص ضد التهابی داشته و برای بهبود بیماری‌های التهابی روده بسیار مفید است. روغن کندر برای معده درد و ناراحتی‌ها و دردهای شکمی خوب است و باعث بهتر شدن هضم و حتی کم کردن گازهای روده می‌شود.

* برای برطرف کردن جای زخم صورت و بدن مفید است. تغییرات پوستی حاصل از جوش، آکنه، آبله و ... می‌تواند با استفاده از روغن کندر بر طرف شود.

* به حفظ عملکرد کلیوی کمک می‌کند. به تولید مناسب ادرار کمک کرده و باعث خروج سموم از بدن از طریق ادرار می‌شود.

* موثر در کاهش فشار خون است و در تولید مجدد سلول‌های سالم بسیار مفید است.

اثرات مفید کندر در کاهش قند خون، کاهش چربی خون و محافظت از کبد در بسیاری از بررسی‌ها مشاهده شده است

* در خانم‌ها در طی دوره‌ی عادت ماهانه برای بهبود سردرد، تهوع و معده درد مفید است و ممکن است قاعدگی‌های سنگین با روغن کندر، متعادل شود.

* در آرامش فکر، روح و روان و آسودگی بسیار موثر است؛ و علت اصلی استفاده از آن در اماکن مذهبی به عنوان بخور (عود) همین است؛ و حتی اثرات مفیدی در بی خوابی دارد.

روغن کندر

* در مصر باستان از روغن کندر به عنوان ماسک صورت برای سلامت نگه داشتن پوست، بهبود جای زخم، جلوگیری از چروک خوردن و جوان و نرم نگه داشتن پوست استفاده می‌شده است.

* برای برطرف کردن شک و مساعد شدن حال کسانی که از شک زیاد رنج می‌برند، کم کردن ضعف اعصاب و استرس از آن استفاده می‌شود. همچنین برای افرادی که از کابوس‌های شبانه و خستگی رنج می‌برند و برای جوان سازی فکر و بدن از آن استفاده می‌شود.

* خاصیت کندر در تعدیل سیستم ایمنی مورد بررسی قرار گرفته است. روغن کندر برای محافظت در برابر سرماخوردگی و راحتی ماهیچه‌ها و دردهای مفاصل مفید است و در درمان روماتیسم و حتی آرتریت بسیار موثر است. 

* کندر همچنین در کودکان برای بهبود بلع و تنفس‌های عمیق مفید می‌باشد.

* در مطالعات بالینی و سلولی مختلف اثرات ضد سرطانی قدرتمندی در کندر دیده شده است.

* کندر در تقویت حافظه و رفع فراموشی و ضعف حافظه بسیار موثر است. پیامبر اسلام بر خوردن کندر در دوران بارداری بسیار تاکید کرده‌اند؛ و همچنین خوردن آن را برای بهبود و افزایش حافظه توصیه کرده‌اند.

* اثرات مفید کندر در کاهش قند خون، کاهش چربی خون و محافظت از کبد در بسیاری از بررسی‌ها مشاهده شده است.



برچسب‌ها: سلامتی و مواد طبیعی
[ 91/02/28 ] [ 17:26 ] [ سعید صحرائیان ]
مصرف خوراکی آویشن دارای اثر خلط آور و ضد سرفه‌ی خوبی می‌باشد. به همین دلیل محصولات زیاد به ویژه به صورت شربت از آن تهیه شده است.


آویشن گیاهی است علفی، دارای شاخه‌های زیاد و چوبی به ارتفاع تا 30 سانتی متر که در نواحی کوهستانی در بین تخته سنگ و به ویژه در کشورهای اروپایی می‌روید.

ساقه‌های آویشن پوشیده از کرک و برگ‌های کوچک زیادی است. برگ‌های آن کوچک، لوزی شکل، نوک تیز و به صورت متقابل، بر روی ساقه قرار دارند. این برگ‌ها به رنگ خاکستری روشن و با بوی بسیار نافذ است و دارای دم برگ‌های کوچکی نیز می‌باشد.

گل‌ها کوچک، گلی رنگ و یا سفید و به صورت مجتمع در انتهای ساقه قرار گرفته‌اند.

قسمت مورد استفاده‌ی گیاه، گل و به ویژه برگ‌های آن است. این گیاه، به طور محدود و برای تهیه‌ی داروها، در ایران کشت می‌گردد.

 

تاریخچه:

آویشن باغی نوع کشت شده آویشن وحشی (Thymus serpyllum) است. نام لاتین آویشن وحشی که به عنوان «مادر آویشن» شناخته شده، شاید به دلیل کاربرد سنتی آن برای درمان ناراحتی‌های دوران یائسگی از رشد مارگونه گیاه گرفته شده است.

Pliny آن را به عنوان پادزهر نیش مار و سم جانوران دریایی و همچنین درمان سردرد توصیه می‌کند.

رومیان نیز آویشن را می‌سوزاندند زیرا باور داشتند که دود آن عقرب را دور می‌کند.

 

منبع جغرافیایی:

این گیاه، بومی قسمت‌های مرکزی و جنوب اروپا، بالکان و قفقاز است. در اروپای مرکزی، شرق آفریقا، هند، ترکیه، مراکش و آمریکای شمالی، در سطوح وسیع کشت می‌گردد. صادرات آن، اکثر از کشورهای اسپانیا، فرانسه، بلغارستان و مجارستان به دیگر نقاط جهان صورت می‌گیرد.

 

ترکیبات مهم:

مهم‌ترین ترکیب گیاه، اسانس آن است که به میزان 5/2- 1 درصد در برگ‌های آن وجود دارد. مهم‌ترین اجسام اسانس شامل تیمول و کارواکرول که به ترتیب از 70 – 30 درصد اسانس و 30 – 15 درصد اسانس را تشکیل می‌دهند.

کاربرد دیگر آویشن، مصرف آن به صورت پودر در بعضی ادویه‌جات و ترشی‌هاست، هم چنین به طور مستقیم و یا همراه با دیگر گیاهان، به عنوان بو، مزه و ضد نفخ در صنایع غذایی مصرف زیادی دارد

ترکیبات دیگر شامل لینالول، سیمن، تیمن و آلفا پی نن هستند. این ترکیبات و درصد آن‌ها به شرایط محل کشت، زمان برداشت و سایر شرایط جغرافیایی، بستگی دارد.

 

اثرات مهم:

مصرف خوراکی آویشن دارای اثر خلط آور و ضد سرفه‌ی خوبی می‌باشد. به همین دلیل محصولات زیاد به ویژه به صورت شربت از آن تهیه شده است. هم چنین در برونشیت، سیاه‌سرفه و نزله‌ها، به خوبی می‌توان از آن استفاده کرد.

خاصیت ضد میکروب تیمول، بسیار قوی و حدود 25 بار از فنل در مورد تعدادی از میکروب‌ها، بیشتر است.

هم چنین در بعضی محصولات موضعی، به عنوان ضد خارش، ضد میکروب، مالشی قرمز کننده و محرک، محلول‌های حمام و محلول‌های غرغره برای کاهش تورم دهان و گلو، مصرف می‌شود.

کاربرد دیگر آویشن، مصرف آن به صورت پودر در بعضی ادویه‌جات و ترشی‌هاست، هم چنین به طور مستقیم و یا همراه با دیگر گیاهان، به عنوان بو، مزه و ضد نفخ در صنایع غذایی مصرف زیادی دارد.

در طب عوام، اکثراً به خاطر اثرات مسکن، ضد اسپاسم و ضد نفخ، از آن استفاده می‌کنند.

 

مهم‌ترین اثرات گزارش شده آویشن باغی:

سقط کننده جنین، آلرژی زا، ضد درد، ضد آلرژی، ضد آلزایمر، ضد آرتریت، ضد میکروب، ضد سلولیت، ضد باکتری، ضد سرطان، ضد ادم، ضد التهاب، ضد موتاژن، ضد اکسیدان، ضد تب، ضد عفونی کننده، ضد اسپاسم، ضد قارچ، ضد کرم، ضد احتقان، ضد سرفه، ضد نفخ، ضد زخم داخلی، ضد کرم آسکاریس، قابض، بازکننده و برونش ها، آنتاگونیست کلسیم، معرق، خلط آور، کاهش دهنده‌ی چربی خون، کاهش دهنده‌ی پرفشاری خون، محرک سیستم ایمنی بدن، حشره کش، کاهش دهنده‌ی ترشحات بزاقی، مسکن و محرک.

چای آویشن

 

طریقه و میزان مصرف:

تهیه چای:

بر روی 2 گرم از پودر برگ آویشن، یک لیوان آب جوش ریخته و پس از 15- 10 دقیقه صاف کرده و می‌نوشیم.

داروهایی گیاهی تهیه شده از آویشن، اکثراً به شکل مایع و شربت می‌باشند که با استفاده از راهنمای همراه دارو، باید مصرف شود. هم چنین به صورت تی‌بگ‌های مختلف، که اکثراً حاوی 2 گرم پودر و یا خرد شده‌ی برگ آویشن است، در دسترس قرار می‌گیرد.

خواص دیگر آن، شامل خاصیت ادرار آور، ضد عفونی کننده‌ی مجاری ادرار و ضد کرم است.

 

عوارض جانبی:

تاکنون در مورد عارضه‌ی جانبی ناشی از مصرف مقادیر خوراکی آویشن یا فرآورده‌های وابسته، گزارشی داده نشده است؛ ولی ممکن است در موارد معدودی، دردهای شکمی را ایجاد نماید و یا باعث گرفتگی موقتی گردد.

نکته‌ی دیگر آن که استفاده‌ی داخلی از تیمول با وجود کولیت، نارسایی قلبی و در زمان حاملگی، توصیه نمی‌گردد.

مقدار مصرف عادی آن برای افراد بالای یک سال، 6- 3 گرم برگ خشک، در یک نوبت و روزی 3- 1 مرتبه تکرار این مقدار می‌باشد.

افراد کم‌تر از یک سال، 1- 5/0 گرم از گیاه یا معادل آن از فراورده‌های آویشن را روزی چند مرتبه می‌توانند مصرف کنند.

هم چنین، میزان مصر تنتور آن، 40 قطره تا سه بار در روز از این مقدار برای بزرگ‌سالان و تا یک ششم این مقدار، برای افراد زیر یک سال، مناسب است.

مصرف شربت‌های مختلف، بر حسب دستور کارخانه‌ی سازنده می‌باشد.

افزون بر این، دم کرده‌ی 5 گرم درصد میلی لیتر آب، به عنوان غرغره یا دهان‌شویه و یا مصارف موضعی، توصیه شده است.

 

مصرف در حاملگی و شیردهی:

گرچه ممکن است مصرف در این دوران، خطراتی در بر نداشته باشد ولی چون مطالعات در این مورد کامل نشده است، لذا بهتر است مصرف با نسخه‌ی پزشک صورت گیرد.

 

نکات قابل توجه:

1- گیاهانی با نام آویشن پهن، آویشن باریک و آویشن شیرازی که در عطاری‌ها و یا بازار ایران وجود دارد، گیاهانی متفاوت از آویشن بوده ولی به علت شباهت در بعضی ترکیبات و یا شباهت ظاهری، بدین نام‌ها نامیده شده‌اند. راجع به این آویشن‌ها، توضیحات لازم ارائه شده است.

2- گونه‌ی دیگری از آویشن با نام علمی Thymus zygis که شباهت بسیار نزدیکی از نظر ظاهری و ترکیبات، با گونه‌ی اصلی دارد، در بعضی نقاط دنیا به جای آویشن اصلی (Thymus valgaris) مصرف می‌شود. گونه‌ی مذکور در ایران رویش ندارد.

3- به بعضی از گونه‌های گیاه Thymus در ایران آویشن اطلاق می‌شود. این گیاه در مناطق زیادی از ایران در شمال، غرب و مرکز از جمله مازندران، گیلان، آذربایجان، زنجان، کردستان، اطراف تهران و اطراف قزوین می‌روید.

4- آویشنی که در اکثر کتب گیاهان دارویی دنیا به عنوان استاندارد و گونه اصلی دارویی نوشته شده است Thymus vulgaris می‌باشد که به طور محدود در ایران کشت می‌گردد و اکثر گیاهانی که تحت نام آویشن در بازارهای ایران عرضه می‌شوند، از نظر جنس و گونه متفاوت می‌باشند ولی در اثرات دارویی مشابهت دارند.


برچسب‌ها: سلامتی و مواد طبیعی
[ 91/02/28 ] [ 17:25 ] [ سعید صحرائیان ]
خم خرفه تصفیه کننده خون و تسکین دهنده‌ی تشنگی است و برای رفع سرفه می‌تواند مفید باشد. در طب سنتی به عنوان تب‌بر، ضدعفونی کننده، ضداسکوربوت (بیماری‌های ناشی از کمبود ویتامین C)، ضد اسپاسم، مدر و ضد کرم استفاده می‌شود.

گیاه خرفه با اسم علمی Portulaca Oleracea و با نام انگلیسی Purslane از تیره پرتولاکاسه (Portulacaceae) است که برگ‌های گوشتی و بذرهای سیاه ریز دارد. گیاه یک ساله است که ارتفاع تا حدود 40 سانتی‌متر در مراحل بذردهی می‌رسد.

در خصوص خاستگاه اولیه آن اختلاف نظر وجود دارد، ولی در کشورهای ایران، استرالیا، هند، آفریقای شمالی و در آمریکا رشد می‌کند. خرفه برگ‌های گرد کشیده با ساقه گوشتی به رنگ قرمز ارغوانی دارد. گل‌های آن به رنگ زرد در انتهای ساقه تشکیل شده و اوایل روز تا ساعت 9 الی 11 باز می‌ماند.

ریشه گیاه راست است و انشعابات فیبری دارد که می‌تواند به اعماق خاک نفوذ و از رطوبت زیرین خاک استفاده کند.

این گیاه دارویی که معمولاً به صورت خودرو در باغچه منازل، کنار جوی‌ها و در مناطق مرطوب می‌روید، شاید زیاد مورد توجه نباشد اما اکنون کشف‌های مهمی در مورد آن انجام شده که توسط سازمان بهداشت جهانی لقب اکسیر جهانی (Global panacea) به آن داده شده است. این گیاه از سوی این سازمان متداول‌ترین گیاه دارویی مورد استفاده در جهان ذکر شده است. معمولاً قسمت‌های هوایی این گیاه که شامل برگ، ساقه و دانه‌های آن است، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

خواص گیاه خرفه در طب سنتی

* خرفه از نظر طبیعت طبق نظر حکمای طب سنتی خیلی سرد و تر و دارای نیروی قابضه است.

* گیاه دارویی «خرفه» در درمان اختلالات و التهابات مجاری ادراری موثر است.

«خرفه» در طب سنتی به عنوان تب بر، ضد عفونی کننده، ضد اسکوربوت (بیماری‌های ناشی از کمبود ویتامین C)، ضد اسپاسم، مدر و ضد کرم استفاده می‌شود.

امام صادق (ع) می فرمایند: بر روی زمین سبزی خوردنی شریف‌تر از آن نیست و سبزی خوردنی حضرت فاطمه (س) است

* در بسیاری از کشورها، از قبیل کشورهای عربی همسایه، این گیاه دارویی را به عنوان سبزی خوراکی در سبزی فروشی‌ها به فروش می‌رسانند و از شیره خرفه و یا له شده برگ‌ها و ساقه آن به صورت موضعی برای رفع درد، تورم و التیام زخم‌های سوختگی، کاهش تورم و آبسه‌ها، گزیدگی نیش حشرات و عقرب گزیدگی استفاده می‌شود.

* این گیاه در مصرف داخلی قطع کننده و بند آورنده خون‌ریزی است و همچنین عصاره ساقه و برگ آن برای درمان بیماری‌های کبدی مفید است.

* از جوشانده این گیاه که آب آن گرفته شده است در معالجه اسهال و برای رفع سرفه، تسکین دردهای سینه و سوزش مجرای ادرار و مثانه و رفع حرارت رحم و سوزش آن استفاده می‌شود.

* همچنین مصرف خوراکی «خرفه» به عنوان سبزی خام و یا پخته همراه با پیاز و روغن جهت تقویت روده‌ها، قطع اسهال و تب استفاده می‌شود و مصرف خام برگ و ساقه آن به صورت سالاد و همراه با سرکه برای درد کلیه مفید است.

* ضماد ریشه خرفه برای رفع زگیل پوستی استفاده می‌شود.

* ضماد خرفه بر روی پیشانی سبب از بین رفتن سردرد و دردهای میگرنی می‌شود.

* گفتنی است؛ گیاه خرفه در دامپزشکی برای درمان بیماری‌های تب‌دار و برای خنک کردن بدن، دفع سموم و تصفیه خون به صورت پودر و جوشانده استفاده می‌شود.

* این گیاه در بیماران آسمی اثر گشاد کننده مجاری تنفسی و پایین آورنده قند خون را دارد و خاصیت تقویت عضلات قلبی و ضد توموری نیز در آن دیده شده است.

* برگ و ساقه‌ی خرفه مسکن صفرا است و حرارت خون و کبد و معده را تسکین می‌دهد و برای تسکین حدت تب‌های گرم و صفراوی و تسکین عطش و کنترل ترشح ادرار در مورد بیماری دیابت مفید است.

* در مواردی که چرک از سینه آید قطع می‌کند و برای خرد کردن سنگ مثانه و ازدیاد ترشح بول مفید است، یعنی مدر است.

 خرفه

* جویدن برگ آن به مقدار کم، کندی دندان را رفع می‌کند (که از خوردن میوه ترش و یا علت دیگری ایجاد شده باشد) و زیاد جویدن آن کندی دندان ایجاد می‌کند.

* از عصاره آن برای التهاب‌های گرم چشم با مالیدن در محل ملتهب استفاده می‌شود.

* ضماد برگ و ساقه آن با روغن گل سرخ برای تسکین سردردهای گرم و ورم‌های گرم نافع است و با آرد جو برای جرب نافع است.

* ضماد برگ و ساقه آن به تنهایی برای تسکین حرارت اعضا و سوختگی آتش مفید است و اگر بر معده و کبد گذارند برای تسکین حرارت آن‌ها مفید است و اگر با حنا تهیه شود و بر کف دست و پا گذارده شود برای حرارت و پیسی‌های دست و پا در صورت تکرار مفید خواهد بود.

* اشتها را کاهش می‌دهد و اسراف در خوردن آن، نور چشم را نقصان می‌دهد.

* افراد سرد مزاج باید آن را با نعناع و کرفس بخورند.

 

خرفه از نظر احادیث

امام صادق (ع) می فرمایند: بر روی زمین سبزی خوردنی شریف‌تر از آن نیست و سبزی خوردنی حضرت فاطمه (س) است و عقل را زیاد می‌کند.

 

علف هرزی که روغن می‌شود

اخیراً پژوهشگران دانشگاه تبریز موفق به شناسایی قابلیت استفاده از گونه‌ای علف هرز شدند که بنا به گفته آنان می‌تواند از این پس به عنوان منبعی جدید برای استخراج روغن خوراکی به چرخه صنایع غذایی کشور وارد شود. این گیاه ناشناخته خرفه نام دارد که گویا منبعی غنی از اسیدهای چرب غیر اشباع، به خصوص امگا3 تلقی می‌شود.

خرفه در فهرست گیاهان خوراکی نیست و در کشاورزی به عنوان علف هرز شناخته می‌شود، ولی آنچه این گیاه را متمایز می‌کند، وجود اسید چرب امگا3 زیاد در برگ آن (قسمت رویشی) است. البته دیگر گیاهان مثل کلزا یا بذر کتان نیز امگا3 دارند، ولی این ماده در بذرهای آن‌ها یافت می‌شود. حدود 70 درصد اسیدهای چرب تشکیل‌دهنده روغن آن غیر اشباع بوده و حدود 50 درصد آن را تنها اسید چرب امگا3 تشکیل می‌دهد.

از جوشانده این گیاه که آب آن گرفته شده است در معالجه اسهال و برای رفع سرفه، تسکین دردهای سینه و سوزش مجرای ادرار و مثانه و رفع حرارت رحم و سوزش آن استفاده می‌شود

استفاده از اسیدهای چرب غیر اشباع موجب کاهش کلسترول خون می‌شود. منبع اصلی اسید چرب امگا3 روغن ماهی است، ولی منابع گیاهی نیز حاوی اسیدهای چرب غیر اشباع شده‌اند. امروز از گیاهانی مثل بادام زمینی، کلزا، آفتابگردان، ذرت و هسته انگور روغن استخراج می‌شود، ولی از خرفه در دنیا روغن استخراج نمی‌شود.

علاوه بر وجود امگا3 در قسمت رویشی آن، مواد معدنی مثل منیزیم، پتاسیم، کلسیم و همچنین ویتامین ث (16 میلی‌گرم در 100 گرم ماده‌تر) به مقدار زیاد در بافت‌های آن وجود دارد. غنی بودن از اکسیدان‌ها (رنگ قرمز ساقه) از دیگر مزیت‌های این گیاه است. خرفه سرشار از بتاکاروتن (پیش ساز ویتامین آ)، B1 و B2 نیز می‌باشد.

مقدار روغن کل در برگ پایین است که بهتر است از برگ‌های آن به صورت تازه خوری به عنوان مناسب‌ترین سبزی و از بذرهای آن که حدود 20 - 15 درصد روغن دارد، به عنوان منبع استحصال روغن استفاده شود. حتی اگر روغن این گیاه با روغن‌های دیگر مخلوط شود، کیفیت آن‌ها را از لحاظ ارزش غذایی افزایش خواهد داد و این امر به سلامت جامعه کمک خواهد کرد.

 

طریقه‌ی استفاده

* فراموش نکنید ارزش غذایی این سبزی به مراتب بیشتر از بعضی سبزیجات معمول است بنابراین، توصیه به تازه‌خوری برگ‌های این سبزی با ماست یا اضافه کردن چند گرم از آن به سالاد مناسب خواهد بود.

* قسمت‌های هوایی جوان گیاه را می‌توان به صورت بورانی نیز استفاده کرد که برای درست کردن بورانی، برگ‌ها و قسمت‌های هوایی این گیاه را با مقداری آب می‌جوشانند، سپس آن‌ها را صاف کرده و به آن مقداری پیازداغ و تخم مرغ اضافه می‌کنند.

* مقدار خوراک از آب برگ ساقه آن 40 گرم که با 8 گرم نبات یا شکر مخلوط کرده و خورده می‌شود.

 

تخم خرفه

خواص تخم خرفه

* از خواص تخم خرفه می‌توان به تصفیه کنندگی خون، رفع التهابات گوارشی، رفع سرفه و تسکین دهنده تشنگی اشاره کرد.

* از تخم خرفه همچنین در شیرینی پزی و برای تزئین، به خصوص تزئین شیرینی نان برنجی استفاده می‌شود.

* تخم خرفه تقویت کننده قوای عمومی بدن است.

* تخم گیاه خاصیت ضد کرم، به خصوص علیه کرم کدو دارد.


برچسب‌ها: سلامتی و مواد طبیعی
[ 91/02/28 ] [ 17:23 ] [ سعید صحرائیان ]
گل حسرت

گل حسرت که با نام‌های سورنجان، خولنجان و سنبله‌ی پاییز نیز خوانده می‌شود، گیاهی است علفی، چند ساله و پیازدار.

پیاز آن نسبتاً بزرگ، گوشتدار و یکپارچه می‌باشد که پوست‌های نازک و قهوه‌ای رنگ آن را پوشانده است. این پیاز ریشه‌های افشان دارد.

برگ‌های گیاه، دراز، باریک  نوک تیز و به رنگ سبز تیره است.

گل‌ها صورتی رنگ و دارای شش گلبرگ هستند.

میوه‌ی گیاه به صورت پوشینه است و تعداد زیادی دانه‌ی کوچک دارد.

قسمت مورد استفاده‌ی این گیاه پیاز آن می‌باشد.

گل حسرت در مناطق مختلف دنیا از اروپا تا آسیای صغیر می‌روید. این گونه از گیاه در ایران نمی‌روید، اما گونه‌های دیگری از آن در نواحی مختلف ایران وجود دارد.

گل حسرت از قدیم به عنوان داروی مؤثر ضد نقرس مصرف می‌شده و در حال حاضر نیز می‌شود. در قدیم بیشتر از تنتور آن استفاده می‌کردند و امروز داروهای صنعتی آن به بازار عرضه می‌شوند.

 

تاریخچه

گل حسرت و عصاره‌ی آن قرن‌ها برای درمان نقرس، روماتیسم، تورم، تورم پروستات، سوزاک و عصاره گیاه به منظور مداوای سرطان استفاده می‌شده است.

امروز گل حسرت، به عنوان منبع اولیه کلشی‌سین به طور درمانی برای بیماری نقرس و به طور تحقیقاتی در مطالعات کروموزومی سلول‌ها مصرف می‌شود.

گل حسرت علاوه بر درمان نقرس که مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریکاست برای موارد زیر نیز کاربرد دارد: درمان ضعف عصبی به دلیل پیشرفت ام‌اس، تب مدیترانه‌ای، سیروز کبدی، سیروز صفراوی اولیه، پسوریازیس و تعدادی از بیماری‌های پوستی.

 

ترکیبات مهم

مهم‌ترین ماده‌ی موجود در گیاه گل حسرت، کلشی‌سین است که بیشتر در پیاز آن (حدود 6/0 درصد) وجود دارد. این ماده در دانه‌ها نیز حدود 1/0 درصد و گاه بیشتر موجود است.

چون این گیاه سمیت شدیدی دارد، باید فرآورده‌های صنعتی آن (قرص‌های کوچک 1 میلی گرمی) را طبق دستور پزشک مصرف کرد

همچنین، ترکیباتی مشابه کلشی‌سین یا مشتقات آن، ماند کلشامین و کلشی‌سرین، در گیاه گزارش شده است. کلشی‌سین با گرم شدن و حتی جوشیدن از بین نمی‌رود و برعکس آلکالوئیدهای دیگر به خوبی در آب حل می‌شود.

 

دارو شناختی و اثرات مهم

کلشی‌سین باعث تقسیم سلول‌های عادی می‌شود. مکانیسم عمل آن تقسیم سلولی در مرحله‌ی میتوز است. این جسم میتوز را در متافاز متوقف می‌کند، به همین دلیل به عنوان عامل ضد سرطان مفید می‌باشد.

کلشی‌سین اثرات آنتی نئوپلاستی را در تحقیقات درون و برون سلولی به خوبی نشان داده است، ولی به علت سمیت در مصرف آن دارای محدودیت می‌باشد.

آزمایش‌های مختلف نشان داده است که کلشی‌سین به خوبی می‌تواند از هپاتیت و سیروز کبدی جلوگیری کند. این ماده تورم را کاهش می‌دهد و با تخریب کلاژن از سنتز کلاژن جلوگیری می‌کند.

گل حسرت

سمیت و عوارض جانبی

تمام قمست های گیاه سمی است و شدت سمیت قسمت‌های مختلف به میزان کلشی‌سین آن‌ها بستگی دارد. معمولی‌ترین عارضه‌ی این گیاه ناراحتی‌های معده‌ای است که بلافاصله پس از خوردن آن ایجاد می‌شود. پس از جذب این گیاه احساس تشنگی و سوزش در دهان و گلو، سپس حالت تهوع  و استفراغ ایجاد شده و به دنبال آن دردهای شکمی و اسهال شروع می‌شود. در این حالت، کمبود آب بدن ممکن است ایجاد شوک کند.

برای کلشی‌سین پادزهر خاصی وجود ندارد. استفراغ و تخلیه معده کمک بزرگی به جلوگیری از شوک می‌کند.

انتشار مواد تبخیر شونده در هنگام ورقه کردن صنعتی پیاز تازه‌ی گل حسرت در کارگران باعث التهاب بینی و گلو می‌شود و حتی ممکن است نگه داشتن آن در دست موجب بی حسی آن شود.

 استفاده‌ی دارویی طولانی مدت از کلشی‌سین می‌تواند باعث آگرانالوسیتوز، آنمی آپلاستیک و التهاب اعصاب محیطی شود. کم‌ترین میزان مصرف گیاه که منجر به مرگ شده 186 گرم به مدت چهار روز بوده است. در هر صورت مصرف خوراکی 7 میلی گرم کلشی‌سین خالص ممکن است باعث مرگ شود.

 

طریقه و میزان مصرف

چون این گیاه سمیت شدیدی دارد، باید فرآورده‌های صنعتی آن (قرص‌های کوچک 1 میلی گرمی) را طبق دستور پزشک مصرف کرد.

گل حسرت از قدیم به عنوان داروی مؤثر ضد نقرس مصرف می‌شده و در حال حاضر

نیز می‌شود. در قدیم بیشتر از تنتور آن استفاده می‌کردند و امروز داروهای صنعتی

آن به بازار عرضه می‌شوند

موارد منع مصرف

مصرف این گیاه برای زنان باردار، بیماران قلبی، افراد دارای مشکلات روده‌ای – معده‌ای و افراد ضعیف ممنوع است. همچنین از مصرف کلشی‌سین بیش از سه روز پیاپی جداً باید خودداری کرد.

 

مهم‌ترین اثرات گزارش شده

ضدالتهاب، ضد روماتیسم، ضدتومور، تقویت کننده‌ی قوای جنسی، ضدنفخ، معرق، ادرارآور، تهوع آور، مسهل، آرام بخش، سمی و ضد تقسیم سلولی.

کلشی‌سین

نکات قابل توجه

1- تمام گونه‌های گل حسرت، سمی و حاوی کلشی‌سین هستند. برای تهیه‌ی داروهای مربوطه از گونه‌های مختلف به خصوص آتومنال (Autumnale)، اسپسیوزوم (Speciosum) و وروم (Vernum) استفاده می‌شود.

 

2- گونه‌های مهم موجود در ایران اسپسیوزوم C.speciosum و لوتئوم C.luteum هستند که طبق کتاب دکتر زرگری گونه‌ی اول در مناطق شمالی و گونه‌ی دوم در نواحی جنوبی ایرانی می‌روید.

 

3- دانه‌های گیاه حاوی آلکالوئیدهای سمی است و با توجه به این که میزان کلشی‌سین در پیازها متغیر بوده و در طول زمان ثابت نیست، لذا در سال‌های اخیر از دانه‌ی آن (که سمیت زیادی دارد) به عنوان منبع کلشی‌سین استفاده می‌شود.

 

4- با توجه به این که میزان آلکالوئیدهای سمی گیاه در زمان‌های مختلف و همچنین پس از برداشت متغیر می‌باشد و ممکن است مصرف کمی از آن باعث مرگ شود، لذا مصرف خوراکی گیاه یا پیاز آن اکیداً ممنوع است و باید از داروهای استاندارد تهیه شده که میزان معینی کلشی‌سین دارد، طبق نظر پزشک استفاده کرد.

آزمایش‌های مختلف نشان داده است که کلشی‌سین به خوبی می‌تواند از هپاتیت

و سیروز کبدی جلوگیری کند

5- مهم‌ترین داروی صنعتی که از گیاه گل حسرت تهیه شده دراژه های کوچک سولفات کلشی‌سین است که حاوی 1 میلی گرم ماده‌ی مؤثر می‌باشد. این دارو به علت سمیت باید زیر نظر پزشک مصرف شود.

 

6- طبق کتاب مهندس مظفریان، وجود 15 گونه گل حسرت در ایران گزارش شده است که دو گونه از جمله کولشیکوم واریانس و کولشیکوم وندل بوی اختصاصی ایران هستند.


برچسب‌ها: سلامتی و مواد طبیعی
[ 91/02/28 ] [ 17:21 ] [ سعید صحرائیان ]

ریزمغذی‌ها سهم کوچکی از مواد مغذی هر غذا یا ماده غذایی را تشکیل داده و انرژی‌زا نيستند؛ اما وجود آنها برای بسیاری از فعالیت‌های حیاتی بدن و تامین سلامت ضروری است و به دو دسته کلی ویتامین‌ها و عناصر معدنی تقسیم می‌شوند. بدن ما روزانه به مقدار کمی از این مواد مغذی احتیاج دارد (حداکثر 2گرم) و واحد اندازه‌گیری آنها به‌طور عمده میلی‌گرم یا میکرو‌گرم می‌باشد.  این مقاله به اختصار به معرفی عنصرمعدنی سلنيوم و نقش آن در سلامتی بدن می‌پردازد. اصطلاح ریز مغذی به اندازه مولکول شیمیایی آنها ارتباطی ندارد، بلکه براي بيان نیاز تغذیه‌ای به هر یک از آنها به كار مي‌رود و براساس دانش موجود، ویتامین‌های مورد نیاز انسان 13 نوع و عناصر معدنی مورد نیاز حداقل 15 نوع می‌باشد. عناصر معدنی نیز  خود دو دسته هستند: 1- مواد معدنی عمده (عناصر عمده) مانند کلسیم، فسفر که بدن روزانه به مقدار بیشتری از آنها نیاز دارد. 2-  مواد معدنی جزئی (عناصر کم مقدار) مانند آهن، سلنيوم و روی که بدن روزانه به مقدار بسيار كمي از آنها نياز دارد.

سلنيوم(selenium)
سلنيوم یکی ازاملاح معدنی ضروری برای تامین سلامتی است؛ ولی نیاز بدن به آن بسیار اندک است. اين ماده در بدن با پروتئین‌ها ترکیب می‌شود و تولید ماده‌اي به نام سلنوپروتئین می‌کند که يكي از آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی مهم است. خواص آنتی‌اکسیدانی سلنوپروتئین‌ها به پیشگیری از تخریب سلولی ناشی از رادیکال‌های آزاد کمک می‌کند. رادیکال‌های آزاد محصولات فرعی متابولیسم اکسیژن هستند که مي‌توانند موجب پیشرفت بیمارهای مزمن، مانند سرطان و بیماري‌هاي قلبی شوند. سلنوپروتئین‌های دیگر، به تنظیم عملکرد تیروئید کمک می‌کنند. دریافت کافی این عنصر در تقویت دستگاه ایمنی بدن و پیشگیری از بروز برخی از انواع سرطان‌ها نقش دارد. میزان توصیه شده این عنصر برای مردان و زنان 55 میکروگرم در روز است. که به طور معمول با رعایت یک برنامه غذایی کامل تامين مي‌شود. بعضی از مطالعات نشان داده که کمبود دریافت سلنيوم باعث بروز نوع خاصی از عارضه قلبی و نوعی بیماری مي‌شود که با تغییر شکل مفاصل همراه است. کمبود این عنصر در برخی از مناطق کشورما گزارش شده است.

منابع غذایی سلنيوم
در بیشتر کشورهای دنیا، غذاهای گیاهی منابع غذایی عمده سلنيوم هستند. محتوی سلنيوم غذاها به محتوی سلنيوم خاکی که گیاه در آن رشد می‌کند، بستگی دارد. کمبود اين عنصر اغلب در نواحی که سلنيوم خاک پایین است، وجود دارد. این ماده در انواع گوشت و غذاهای دریایی یافت می‌شود. حیواناتی که از گیاهان پرورش‌یافته در مناطق غنی از سلنيوم استفاده می‌کنند، سطح سلنيوم گوشت‌شان بالاتر است. به‌طور کلی منابع غذایی سلنيوم عبارتند از: مغزها (خشکبار)، ماهی تن، گوشت گوساله، بوقلمون، مرغ، سبوس گندم، تخمه‌ آفتابگردان، سیر، دانه‌ها، گردو، کشمش، جگر، قلوه و  انوع ماهی‌های آب‌شور و شیرین.

 مکمل‌های سلنيوم
سلنيوم در غذاهایی مانند ذرت، گندم، لوبيا و سويا كه قسمت عمده رژیم غذایی افراد را تشکیل می‌دهند، به‌صورت سلنومتیونین وجود دارد. سلنومتیونین می‌تواند با پروتئین‌های بدن ترکیب شود و به عنوان ناقل ذخیره سلنيوم در بافت‌ها و اندام‌های بدن عمل کند. مکمل‌های سلنيوم ممکن است محتوی سلنیت و سلنات سدیم (فرم‌های غیر آلی سلنيوم) باشند. سلنومتیونین معمولا" بهترین فرم از لحاظ جذب و مصرف در بدن است كه در کار آزمایی پیشگیری از سرطان درسال 1983 مورد استفاده قرار گرفت و نشان داد، دریافت 200 میکروگرم سلنيوم در روز می‌تواند باعث کاهش خطر سرطان پروستات، ریه، کولون ورکتوم شود.

مضرات دریافت زیاد سلنيوم
مصرف  400 تا 500 میکروگرم سلنيوم در روز براي بزرگسالان سالم بی‌خطر است؛ اما دریافت زیاد آن (بیشتر از 900میکروگرم در روزبه مدت طولانی) از طریق مصرف مکمل‌های دارویی می‌تواند عوارضی مثل: تهوع، استفراغ، ضعف و خستگی، ریزش مو، تغییرات ناخن  و کهیر پوستی داشته باشد و در موارد پیشرفته سبب بروز سیروز کبدی شود. از همین رو بهتر است مکمل‌های دارویی تنها براساس نیاز واقعی و با تجویز پزشک مصرف گردد. در صورت زیاد بودن سلنيوم در خاک یک منطقه و اتکای صرف به محصولات پرورش يافته محلی نيز، امکان بروز مسمومیت ناشی از این عنصر وجود خواهد داشت.


برچسب‌ها: املاح و مواد معدنی
[ 91/02/28 ] [ 15:53 ] [ سعید صحرائیان ]

مقدار مس در بدن یک فرد سالم بین 100 تا 150 میلی گرم تخمین زده می شود. مس به طور وسیعی در طبیعت پخش و توزیع شده است. حتی برنامه های غذایی فقیر و نامناسب نیز، نیازهای افراد به مس را تامین می کنند.

کمبود این عنصر نادر است. کمبود مس (hypocupremia) معمولا در بیماران مبتلا به نفروزیس(نارسایی کلیه)، ویلسون، مبتلایان به سوء تغذیه پروتئین – انرژی و نوزادانی که در درازمدت تنها با شیر گاو تغذیه شده باشند، دیده می شود.

نوتروپنی (neutropenia) بهترین علامت مربوط به کمبود مس می باشد. نوتروپنی عبارت است از کاهش غیر طبیعی تعداد گلبول های سفید خون.

افزایش مس(hypercupremia) در بدن به دلایل زیر است:
* دریافت بیش از اندازه آن که این مساله بیشتر در نتیجه پخت و پز و تهیه غذا در ظروف مسی رخ می دهد.

* به همراه بیماری های حاد و مزمن مانند سرطان خون، بیماری هوچکین(سرطان غدد لنفاوی)، کم خونی شدید، هِموکروماتوزیس(بیماری که در آن جذب و ذخیره آهن بالا می رود و موجب آسیب به اندام های بدن، بی رنگی پوست و دیابت می شود)، انفارکتوس میوکارد(سکته قلبی) و پرکاری غده تیروئید.

کبد مهم ترین منبع ذخیره مس در بدن می باشد. مقدار بسیار کمی از آن نیز در خون یافت می شود.

مس موجود در مغز و کبد جنین و نوزاد بیشتر از افراد بالغ است. این میزان بالاتر مس، برای پیشگیری از کمبود آن در دوران شیرخوارگی(مانند آن چه در مورد آهن نیز وجود دارد) است.

مس به عنوان کاتالیز کننده ی فعل و انفعالات شیمیایی مربوط به ساخت هموگلوبولین(جزء حمل کننده اکسیژن خون) عمل می کند.

بیشترین غلظت مس موجود در بدن، در کبد و قسمت های اصلی سیستم عصبی مرکزی مخصوصا مغز یافت می شود. مس در کبد ذخیره شده و از طریق اسیدهای صفراوی دفع می شود. مس باید در بدن با یک پروتئین ترکیب شود تا قابل استفاده گردد.

مس در همه سلول های بدن انسان یافت می شود. این ریز مغذی یک عنصر ضروری برای تولید ملانین در پوست انسان می باشد. ملانین مسئول ایجاد رنگ در چشم، مو و پوست می باشد.

مس یک آنتی اکسیدان قوی است؛ به این ترتیب که رادیکال های آزاد را از بین می برد و از آسیب های سلولی ها جلوگیری می کند. به نظر می رسد که اثرات ضد سرطانی نیز داشته باشد.

دستبندهای مسی که برای درمان آرتریت(التهاب مفاصل) استفاده می شوند، چنین اثری ندارند، بلکه مس درون بدن می تواند برخی از دردهای آرتریتی را آرام کند.

در بدن انسان، مس به استفاده بهینه از آهن و به کارگیری آن در بدن کمک می کند.

تعادل مس در بدن ممکن است به دلیل دریافت بیش از حد غذاهای پُر فیبر، آهن زیاد و یا ویتامین C بالا به هم بخورد.

اگر دریافت روی نسبت به مس نیز بیش از نسبت 10 به 1 باشد، می تواند با جذب و متابولیسم آن در بدن مداخله نماید.

منابع غذایی مس:
منابع غذایی مس شامل غلات سبوس دار ، آجیل، حبوبات، جگر و دل و قلوه، کاکائوی تیره ، سبزی های برگ سبز تیره، مرغ، غذاهای دریایی ، آلو و سویا می باشد.

فواید مس:
* مس به اکسیده شدن گلوکز و در نتیجه آزاد شدن انرژی در بدن کمک می کند.

* به جذب آهن توسط بدن کمک می کند.

* به تامین اکسیژن لازم برای بافت های بدن(به منظور افزایش سطح انرژی بدن) از جمله مغز کمک می کند.

* به غده تیروئید برای تعادل درترشح هورمون ها یاری می رساند.

* به عنوان حمل کننده اکسیژن در خون عمل می کند.

* به عملکرد مغز و اعصاب کمک می کند.

* برای عملکرد اسیدآمینه تیروزین(به منظور عامل رنگ) لازم می باشد.

* برای ساخت سلول های قرمز خون ضروری است.

* جزئی از آنزیم ضروری برای سنتز هورمون آدرنالین می باشد.

* با فعالیت آنزیم های روده ای در ارتباط نزدیک می باشد.

* سطح مس در بدن با سطح استروژن در ارتباط است.

* مس میزان آدرنالین، نوراپی نفرین و دوپامین را افزایش می دهد.

* سطوح پایین مس موجب خفگی سلول ها و فقدان اکسیژن در آن ها می شود.

علائم کمبود مس:
کمبود مس منجر به بروز موارد زیر می شود:

* تهی سازی و تخلیه اکسیژن در سلول ها

* کاهش HDL کلسترول(کلسترول خوب)

* مشکلات پوستی

* التهاب قوزک پا

* کم خونی

* کم شدن آنسفالین های مغزی

* توهم های شنوایی

* افسردگی

علائم مسمومیت(دریافت بیش از حد):
دریافت بالای مس منجر به سردرد، کاهش قند خون ، افزایش ضربان قلب و تهوع می شود.

مس اضافی در مغز و کبد ته نشین شده، به کلیه ها آسیب می رساند و مانع تولید ادرار می شود. مسمومیت با مس باعث کم خونی و ریزش مو در خانم ها می شود.

مقدار بالای مس با عنصر روی که برای ساخت آنزیم های گوارشی لازم است تداخل می کند.

دیده شده خیلی از افراد دارای مس بالا از پروتئین بدشان می آید و بیشتر به سمت رژیم های با کربوهیدرات بالا کشیده می شوند، زیرا این افراد به سختی می توانند پروتئین غذایشان را هضم کنند.

مسمومیت با مس در کودکان با بیش فعالی ، اختلالات یادگیری مانند اختلال خواندن و نوشتن، اختلال نقص توجه و عفونت گوش در ارتباط است.

از دیگر علائم مسمومیت مس که با روانشناسی در ارتباط است می توان به علائم اوتیسم(مثل افسردگی، توهم، بی خوابی ، پارانوئید، تغییرات شخصیت، جنون) و علائم اسکیزوفرنی(مانند تحریک پذیری زیاد، عدم آگاهی و درک نسبت به حواس پنجگانه و زمان) اشاره کرد.

میزان نیاز روزانه:
دریافت توصیه شده برای مس حدود 2 تا 3 میلی گرم در روز می باشد. این مقدار بیش از دریافت معمول در رژیم غذایی است. اگر می خواهید مکمل مس را مصرف نمایید، حتما قبل از مصرف مکمل ها، باید با یک پزشک مشورت نمایید.

چند نکته مهم:
سندرم منکز (Menkes):

یک اختلال ارثی ایجاد شده در اثر کمبود مس می باشد که علائم آن عبارتند از: موی فرفری و وز، عقب ماندگی ذهنی، سطح پایین مس در خون و ناتوانی در تولید آنزیم هایی که به مس نیاز دارند.

بیماری ویلسون (Wilson):

بیماری است که موجب تجمع مس در بافت ها می شود و به دنبال آن آسیب های زیادی در بافت ها ایجاد می گردد.

از هر 30000 نفر، یک نفر به این بیماری مبتلاست. در این بیماری کبد مس را به خون یا صفرا ترشح نمی کند. علائم اولیه این بیماری شامل: آسیب مغزی، رعشه، سردردهای شدید، ناتوانی در صحبت کردن، عدم هماهنگی و جنون می باشد.

سطوح پایین مس در خون، سطوح بالای مس در مغز، چشم ها و کبد موجب سیروز کبدی می شود.


برچسب‌ها: سلامتی در طبیعت
ادامه مطلب
[ 91/02/28 ] [ 15:49 ] [ سعید صحرائیان ]

غذایی که می خوریم، علاوه بر حفظ سلامتی بدن، تاثیر زیادی در حفظ زیبایی ما دارد. یک برنامه غذایی مناسب باید تمام مواد مغذی لازم برای حفظ سلامتی بدن و زیبایی ظاهر را به مقدار کافی فراهم کند. در این مطلب مواد مغذی موثر و مهم در زیبایی ظاهر را به همراه منابع غذایی آنها برای شما بیان می کنیم.


1 ) پروتئین: قسمت عمده پوست بدن از پروتئین تشکیل شده است. مولکول های پروتئینی نمی توانند از طریق لایه های سطحی پوست به داخل بافت ها نفوذ کنند. بنابراین شما باید از طریق غذا، پروتئین مورد نیازتان را تامین کنید. کمبود پروتئین باعث شل شدن پوست می شود. برای حفظ سلامتی مو، پوست، دندان ها، ناخن و سفت شدن پوست باید هر روز به مقدار کافی پروتئین مصرف کنید. منابع غذایی پروتئین عبارتند از: کلاژن یکی از مهمترین پروتئین های بافت پیوندی پوست است که درجلوگیری از ایجاد چین و چروک و برطرف کردن آن نقش مهمی دارد.غذاهای پروتئینی حاوی کلاژن شامل آواکادو، مخمر (ما»الشعیر)، حبوبات، آجیل، کنجد، دانه آفتابگردان وغلات سبوس دار است. سایر غذاهای پروتئینی که باعث می شوند، بدن بین سلول های جدید و سلول های مرده پوستی تعادل برقرار کند، شامل: ماهی، مرغ، گوشت قرمز، تخم مرغ، شیر و لبنیات، جوانه گندم و پروتئین های گیاهی است.
2 ) چربی ها: چربی های غیراشباع موجود در روغن های گیاهی باعث جذب ویتامین های محلول در چربی (
A,D,E  ) می شوند. همچنین با تامین چربی پوست باعث درخشندگی و شادابی پوست می شوند. شما می توانید روزانه 1 تا 2 قاشق غذاخوری روغن مایع گیاهی همراه با سالاد مصرف کنید. منابع غذایی چربی ها عبارتند از: کره، روغن های گیاهی مثل روغن زیتون، روغن ذرت، سویا، گلزا (کانولا) و... و آجیل.
3 ) آب: باید روزانه 6 تا 8 لیوان آب بنوشید. آب، رطوبت پوست را تامین می کند. سموم را از بدن دفع می کند و آلودگی های خون را از بین می برد. همچنین مانع زدن جوش روی پوست می شود. درصورتی که به مقدار کافی آب مصرف نکنید، بدن از ذخایر آبی پوست استفاده می کند و باعث کم آبی پوست و خشک شدن آن می شود.
4 ) ویتامین ها: ویتامین هایی که برای زیبایی به آنها نیازمندیم عبارتند از:
-  ویتامین 
A  یا بتاکاروتن: ویتامین  A  در حفظ سلامتی موها و چشم ها موثر است. همچنین برای پیشگیری و از بین بردن عفونت های پوستی مهم است. ویتامین  A  خشکی پوست، شوره سر و چین و چروک را از بین می برد. باعث گردش خون در پوست و سرخی و درخشانی آن می شود. کمبودویتامین  A  باعث خشکی و زبری پوست، چین و چروک، خشکی مو، شوره سر، کنده شدن پوست ناخن، جوش صورت و بدن و ظاهری خسته می شود. منابع غذایی ویتامین  A  عبارتند از: جگر، روغن کبد ماهی، شیر و لبنیات، زرده تخم مرغ، کره پاستوریزه، هویج، هندوانه، گوجه فرنگی و سبزیجات سبز برگی شکل.
-  ویتامین های گروه
B :   این گروه از ویتامین ها برای شفافیت و درخشانی پوست و حفظ شادابی آن و سفیدی دیررس موها لازم است. در کل برای حفظ سلامتی پوست و مو و چشم های ضروری هستند. مطالعات نشان داده که، 40 درصد افراد مبتلا به درماتیت (خشکی و تورم پوست) دچار کمبود ویتامین  B  هستند. همچنین اثر استرس را در بدن از بین می برند. استرس تاثیرات نامطلوبی بر ظاهر فرد دارد. کمبود ویتامین های گروه  B  باعث چرب شدن موها، شوره سر، خشکی پوست، پوسته پوسته شدن لب ها، قرمزی و سوزش پوست، چین و چروک زودرس پوست، کاهش رشد موها، سفید شدن موها و ترک های ملتهب در گوشه بینی و دهان می شود. منابع غذایی ویتامین گروه  B  عبارتند از: غلات سبوس دار مثل نان سنگک، بیسکویت سبوس دار، آرد سبوس دار، آجیل، سبزیجات سبز برگی شکل، گوشت قرمز، جگر، مخمر (ما»الشعیر) و ملاس.
-  ویتامین
C :   در ترکیب با پروتئین، برای تولید کلاژن لازم است. کلاژن یکی از پروتئین های بافت پیوندی پوست است که مثل یک چسب پوست را به بدن می چسباند و از چروک شدن پوست جلوگیری می کند. عمل غدد چربی پوست را تنظیم می کند، در نتیجه از خشکی پوست، چین و چروک صورت و موخوره شدن جلوگیری می کند. ویتامین  C  برای حفظ سلامتی مو، چشم، دندان ها، مقاومت در برابر عفونت، درمان زخم ها و استحکام بافت های پوستی لازم است. ویتامین  C  در ترکیب با بیوفلاوونوئیدها از تجمع رنگدانه ای پوستی که در اثر تابش آفتاب به لکه های قهوه ای تبدیل می شوند، جلوگیری می کند. دیواره مویرگ های خونی را محکم می سازد، در نتیجه از کبود شدن یا خونریزی جلوگیری می کند. ترشح چربی از غدد چربی پوست را تنظیم می کند، در نتیجه از خشکی پوست جلوگیری می کند. از خونریزی لثه ها جلوگیری می کند. منابع غذایی ویتامین  C  عبارتند از: انواع سبزیجات سبز مثل کلم بروکلی، کلم پیچ، فلفل سبز و گوجه فرنگی، انواع میوه های تازه مثل لیمو، پرتقال، گریب فروت، طالبی، کیوی و توت فرنگی، سیب زمینی، مویز سیاه، شاتوت، تمشک، آلبالو، گیلاس و انگور منابع غنی از فلاوونوئیدها هستند.
-  ویتامین 
D  :برای حفظ سلامتی دندان ها، استخوان، ناخن و نیز جذب کلسیم و فسفر در بدن لازم است. این ویتامین سلامتی چشم ها، پوست و دندان ها را افزایش می دهد. کمبود آن باعث پوسیدگی و خرابی دندان ها می شود. کمبود ویتامین D باعث پوسیدگی و خرابی دندان ها می شود. منابع غذایی ویتامین  D  عبارتند از: نور خورشید، شیر، جگر گاو، ماهی آزاد و تن، کره حیوانی، دانه های جوانه زده و روغن کبد ماهی.
-  ویتامین
E :  حالت عضلات و بافت های بدن را حفظ می کند و از چین و چروک و پیری زودرس پوست جلوگیری می کند. از خشکی پوست، ایجاد لکه های قهوه ای، ریزش مو و شوره سر جلوگیری می کند. به گردش بهتر خون کمک می کند و جای زخم را بهبود می بخشد. تحقیقات نشان داده که دریافت مقادیر بالای ویتامین  E  تکثیر سلول های بدن را دو برابر می کند و در نتیجه فرایند پیری را کند می سازد و از چین و چروک زودرس جلوگیری می کند. البته چون ویتامین  E  یک ویتامین محلول در چربی است، باید قرص آن را تحت نظر پزشک مصرف کرد، زیرا مقادیر بالای آن ایجاد مسمومیت می کند. منابع غذایی ویتامین  E  عبارتند از: نان سبوس دار، غلات سبوس دار، جوانه گندم، شیر، دانه جوانه زده، کلم بروکلی، کره حیوانی، زرده تخم مرغ، جگر، زیتون، دانه آفتابگردان، آجیل، روغن های مایع گیاهی مثل روغن جوانه گندم، سویا، بادام، گردو، فندق و ذرت.
نکته: اگر دچار بیماری دیابت یا فشار خون بالا یا پرکاری تیروئید هستید، باید تحت نظر پزشک و با توصیه او از قرص ویتامین 
E  استفاده کنید. هرگز قرص ویتامین  E  را خودسرانه مصرف نکنید.
5 ) املاح: بدن به املاح مختلفی نیازمند است و برای زیبایی به املاح زیر نیازمندیم:
-  کلسیم: کلسیم و فسفر، هر دو با هم باعث حفظ سلامتی دندان، مو، ناخن و استخوان ها می شوند. کلسیم آسیب و لکه های پوستی را از بین می برد و پوست خسته و مرده را از نو زنده می کند. کمبود کلسیم باعث پوسیدگی دندان ها و از بین رفتن استحکام لثه ها می شود. منابع غذایی کلسیم عبارتند از: شیر و لبنیات، گندم سبوس دار، سبزیجات سبز برگی شکل، ماهی مثل ماهی آزاد و ساردین، سویا، دانه آفتابگردان، هندوانه، پرتقال و لیموشیرین.
-  فسفر: سلامتی دندان ها و لثه را افزایش می دهد. منابع غذایی فسفر عبارتند از: شیر و لبنیات، زرده تخم مرغ، ماهی، مرغ، گوشت قرمز، غلات، آجیل و آبمیوه.
-  کروم: جریان خون را بهبود می بخشد که در سلامتی پوست و مو مهم است. منابع غذایی کروم عبارتند از: مخمر (ما»الشعیر)، پنیر، روغن ذرت، جگر، گوشت قرمز و غلات سبوس دار.
-  مس: برای تولید رنگدانه های پوستی و جلوگیری از لکه های زیر پوستی ناشی از پارگی رگ های خونی لازم است. همچنین با کمک سایر مواد مغذی، خاصیت کشسانی پوست را حفظ می کند. منابع غذایی مس عبارتند از: جگر گاو، جوجه، سبزیجات سبز برگی شکل، قارچ، آجیل، کشمش و غلات سبوس دار.
-  ید: سلامتی مو، پوست، ناخن ها و دندان ها را افزایش می دهد. منابع غذایی ید عبارتند از: نمک یددار، غذاهای دریایی مثل ماهی و میگو، پیاز و روغن های گیاهی.
-  آهن: برای حفظ سلامتی ناخن ها، رنگ پوست و رشد مو لازم است. منابع غذایی آهن عبارتند از: زرده تخم مرغ، گوشت قرمز لخم، جگر، گندم سبوس دار، برگه میوه ها، حبوبات و سبزیجات سبز تیره مثل اسفناج.
-  منیزیم: از اختلالات پوستی جلوگیری می کند. منابع غذایی منیزیم عبارتند از: بادام، سیب، زردآلو، موز، سبوس، ذرت، شیر و لبنیات، انجیر، گریپ فروت، لیمو شیرین، گوشت قرمز، سویا و سبزیجات برگی شکل خام.
-  منگنز: باعث حفظ سلامتی مو می شود. منابع غذایی منگنز عبارتند از: موز، چغندر، سبوس، قهوه، زرده تخم مرغ، سبزیجات برگی، حبوبات، آجیل، آناناس، چای و غلات سبوس دار.
-  پتاسیم: در سلامتی پوست نقش دارد و از ورم کردن پوست جلوگیری می کند. منابع غذایی پتاسیم عبارتند از: موز، مرکبات، برگه میوه ها، قهوه، سبزیجات تازه، کیوی، گوشت قرمز لخم، حبوبات، بادام زمینی، سیب زمینی و چای.
-  سلنیم: خاصیت کشانی پوست را حفظ می کند. از شوره سر جلوگیری می کند و آن را از بین می برد. منابع غذایی سلنیم عبارتند از: سبوس، کلم بروکلی، جوجه، زرده تخم مرغ، شیر، پیاز، گوشت قرمز، غذاهای دریایی، گوجه فرنگی و غلات سبوس دار.
-  گوگرد: در حفظ سلامتی مو، ناخن و پوست موثر است. از درماتیت، اگزما و پسوریازیس جلوگیری می کند که هر سه از بیماری های پوستی هستند. منابع غذایی گوگرد عبارتند از: سبوس، کلم پیچ، پنیر، تخم مرغ، ماهی، قارچ، آجیل، نخود، لوبیا و جوانه گندم.
-  روی: در تولید کلاژن نقش دارد. از بروز چین و چروک و خستگی پوست جلوگیری می کند و لکه های پوستی را درمان می کند. از ریزش مو و شکنندگی ناخن ها جلوگیری می کند. عدم دریافت کافی روی باعث کمبود ویتامین 
A  در بدن می شود، هرچند که ویتامین  A  به مقدار کافی مصرف شود. منابع غذایی روی عبارتند از: مخمر (ما»الشعیر)، تخم مرغ، گوشت قرمز لخم، حبوبات، قارچ، شیرخشک بدون چربی، تخمه کدو، تخمه آفتابگردان، اسفناج و غلات سبوس دار.


برچسب‌ها: سلامتی در طبیعت
[ 91/02/28 ] [ 15:31 ] [ سعید صحرائیان ]
موهاي ما درواقع نشانگر شيوه زندگي ما هستند. استرس، خستگي وانواع بيماري ها تأثيرات منفي روي موها دارند. تغذيه نيز يك عامل بسيار مهم در رشد موهاست. تغذيه صحيح و متعادل مواد لازم را براي رشد موها را به ريشه مي رساند و باعث حفظ زيبايي و لطافت موها مي شود. كساني كه غذاهاي بسيار چرب مصرف مي كنند يا كلسترول بالادارند، دچار ريزش مو مي شوند. دررژيم غذايي مناسب براي موها، بايد چربي هاي اشباع حذف شود و پنج عنصر اساسي يعني پروتيئن، روي، آهن، گوگرد و ويتامين هاي گروه ب حتماً در برنامه غذايي گنجانده شوند.
    پروتئين ها، گوگرد و روي مسئول سنتز كراتين هستند، آهن نقش اكسيژن رساني به ريشه هاي مو را دارد و ويتامين هاي گروه ب نقش بسيار مهمي در ساخت مجدد سلول هاي فوليكول موها دارند.زرده تخم مرغ و عدس را مي توان دو نمونه عالي ازمواد غذايي دانست كه حاوي مقادير بالايي از تمام اين پنج عنصر ضروري هستند.
    اسيدهاي چرب اشباع باعث ايجاد مواد سمي (بقاياي سلول ها) مي شوند.اين مواد روي پوست سر باقي مي مانند، جريان خون به ريشه هاي مو را دچار مشكل مي كنند و همچنين باعث ايجاد شوره و خارش سر مي شوند. براي پيشگيري ازاين عوارض، مصرف اين روغن ها در خوراكي هايي مانند شيريني ها، غذاهاي حاضري و سرخ شده، نان سفيد و... را به حداقل برسانيد.
    پروتئين ها
    پروتئين ها نقش مهمي در سنتز كراتين يعني ساخت سلول هاي مويي دارند. پروتئين ها سرشار از اسيدهاي آمينه گوگرددار هستند كه براي موها بسيار مفيد است.
    ماهي تن، پنير، مرغ، گوشت گاو و زرده تخم مرغ منابع غني پروتئين حيواني و عدس، سويا، لوبيا، پسته و بادام مواد گياهي سرشار از پروتئين هستند.
    اما توجه داشته باشيد كه تنها پروتئين هاي حيواني منبع اصلي اسيدهاي آمينه گوگرددار محسوب مي شوند. در موارد ريزش موها، پروتئين هاي گياهي در كنار مكمل هاي غذايي مي توانند اين كمبود را جبران كنند.
    گوگرد و روي
    گوگرد باعث تقويت پروتئين هايي مي شود كه كراتين را مي سازند، اما براي اين منظور وجود عنصر روي نيزلازم است كه پايانه هاي گوگردي پروتئين ها را به هم متصل كند.
    ميگو وجانوران سخت پوست، صدف، مرغ، گوشت گاو و گوسفند، ماهي آزاد و زرده تخم مرغ موادغذايي حيواني سرشار از گوگرد و سويا، برنج، عدس، نخود،گندم، ذرت، جو دوسر،فندق و كلم بروكلي نمونه هاي عالي ازگياهان حاوي گوگرد هستند.
    جانوران سخت پوست، صدف، زرده تخم مرغ و گوشت گاو منابع غذايي حيواني حاوي روي و گندم، عدس، لوبيا، نان كامل و نخود گياهان سرشار از روي هستند.
    آهن
    آهن توسط گلبول هاي قرمز خون، اكسيژن را از ريه ها به ريشه هاي مو مي رساند كه براي موها بسيار حياتي است.كمبود آهن خصوصاً در خانم ها، موجب ريزش مو مي شود. وقتي كه ريزش موها از حد عادي بيشتر باشد، توصيه مي شود با آزمايش خون، مقدارآهن بدن تعيين شود.
    اگر مقدار آهن بدن پايين باشد، بايد آهن مصرف شود اما اگر اين مقدار طبيعي باشد، ممكن است ريزش موها علت ديگري داشته باشد و بهتر است يك سري آزمايشات دقيق انجام شود تا علت مشكل مشخص شود.
    جانوران سخت پوست، صدف،زرده تخم مرغ و گوشت گاو مواد غذايي حيواني سرشار از آهن و جعفري، كاكائو، غلات، عدس، بادام و فندق گياهان حاوي اين عنصر هستند.
    ويتامين ث انتقال آهن را تسريع مي كند. نوشيدن يك ليوان آب پرتقال همراه غذا، جذب آهن را سه برابر افزايش مي دهد.
    تانين موجود در چاي مانع جذب آهن مي شود و چنين تأثيري اما خفيف تر درمورد قهوه نيز وجود دارد.
    ويتامين هاي گروه ب
    ويتامين گروه ب عالي ترين ويتامين ها براي رشد موها هستند. اين ويتامين ها به طوركلي رويش مجدد سلول ها، خصوصاً فوليكول هاي مويي را كه رويش آنها سريع ترازساير سلول هاست، را تحريك مي كنند.
    بايد يادآور شد كه ويتامين ب 3 جريان خون به ريشه موها را تسريع مي كند، ويتامين ب5 در رشد موها مؤثر است، ويتامين ب6 عاملي مهم در متابوليسم پروتئين هاي گوگردداركراتين است و بالاخره اينكه ويتامين ب 8 ترشح چربي را كنترل مي كند.
    غذاهاي حيواني حاوي ويتامين هاي گروه ب:
    ويتامين ب3: كنسرو تن ماهي، ماهي ماكرو، مرغ، گوشت گاو
    ويتامين ب5: زرده تخم مرغ، بوقلمون
    ويتامين ب6: شاه ماهي، شير خشك چرب، ماهي آزاد و تن
    ويتامين ب8: تخم مرغ، مرغ
    مواد غذايي گياهي حاوي ويتامين هاي گروه ب:
    ويتامين ب3: غلات، قارچ، سويا، بادام، برنج
    ويتامين ب5: قارچ، عدس، سويا
    ويتامين ب6: غلات، ذرت، اسفناج، موز
    ويتامين ب8: قارچ، عدس، گل كلم


برچسب‌ها: املاح و مواد معدنی
[ 91/02/28 ] [ 15:26 ] [ سعید صحرائیان ]
رتینول یا ویتامین A یکی از ویتامینهای محلول در چربی می‌باشد. ویتامین A از ترکیباتی به نام رتینوئیدها ساخته می‌شود که فرمهای فعال ویتامین A هستند و در طبیعت به چند صورت موجود می‌باشند. در طبیعت موادی به نام پیش سازهای ویتامین A وجود دارد که بتا کاروتن از آن جمله است. بتا کاروتن ترکیبی است که در بدن شکسته شده و به ویتامین A تبدیل می‌شود.


عملکرد ویتامین A 


http://www.health-fitness.com.au/images/vitamin-a-health-benefits.jpg



برای بهبود بینایی افراد در نور کم مثل شب و

حفظ سلامتی سطح چشم،

دفاع از بدن و

سلامتی پوست است.

بر اثر کمبود این ویتامین فرد دچار ضخامت و خشک شدن قرنیه چشم می‌شود که به این بیماری گزروفتالمی(xerophthalmia) می‌گویند. اگر کمبود خیلی شدید شود فرد نابینا خواهد شد. ولی کمبود آن فرد را دچار شب کوری می‌کند.


ویتامین آ نقشی حیاتی در فعالیت سالم قلب و عروق بدن داشته و در تنظیم سالم فشار خون لازم است.

ویتامین آ در زخم‌های پوست، جوش‌ها و سایر عوارض پوستی چون دارویی، اثری درمانی داشته و کمبود آن موجب دیر درمان شدن زخم می‌شود.

ویتامین آ برای فعالیت مویرگ‌ها و حفظ جدار آنها لازم بوده و در عوارض قلبی عروقی یا خونریزی‌های مغزی کمبود این ویتامین دیده می‌شود.

ویتامین آ در عوارض و صداهای گوش در دوران سالمندی موجب درمان و رفع آن عوارض شده و مصرف آن از به وجود آمدن این عوارض و صداهای مختلف در گوش جلوگیری می‌نماید.

ویتامین آ در جلوگیری از پیری زودرس و نگهداری سلول‌های بدن و شادابی آنها تاثیر شایسته‌ای دارد.

ویتامین آ در بیماری‌های دستگاه تنفسی و سلول‌های مخاطی آن نقش درمانی داشته و کمبود آن موجب عوارض و آتروفی بافت‌های مخاطی بینی می‌گردد.

ویتامین آ در دوران بیماری‌ها و عفونت‌های مختلف در بدن مقاومت بدن را زیاد و عوامل ضد بیماری و میکروب را تقویت می‌نماید و موجب رفع بیماری شده و به سلامت بدن کمک می‌نماید.

ویتامین آ در رشد و نمو تاثیر داردو کمبود آن منجر به اختلال در رشد استخوانها می‌شود و برای کودکان جزو ضروریات حیاتی می‌باشد  و موجب فعالیت و نشاط آنان می‌گردد.

همچنین با کمبود آن ، ایمنی در برابر عفونت کاهش می‌یابد و کم خونی عارض می‌شود.

به دلیل تأثیر آن در تولید مثل ، کمبود ویتامین A منجر به عدم رشد مناسب جنین و سقط خود به خود می‌شود.

ویتامین آ در زگیل یا دانه‌های پوستی موجب درمان شدن بوده و به نظر می‌رسد کمبود این ویتامین موجب بروز این دانه‌ها و یا زگیل می‌شود.

منابع ویتامین آ





این ویتامین به فرم اصلی‌اش فقط در مواد غذایی حیوانی موجود است. ویتامین A به مقدار زیاد در جگر وجود دارد. درتخم مرغ میزان محدودی از آن یافت می‌شوند و شیر و لبنیات منابع خوب ویتامین A هستند . 

منابع حیوانی:

روغن جگر ماهی،


جگر گوساله, جگر مرغ, جگر گاو, پنیر, زرده تخم مرغ, کره تازه, قلوه



پیش سازهای ویتامین A یعنی کاروتنوئیدها که در بدن به ویتامین A تبدیل می‌شوند، که در سبزیجات با رنگ سبز تیره مثل سبزی خوردن و اسفناج، در سبزیجات نارنجی رنگ مثل هویج و کدو حلوایی و میوه‌های به رنگ نارنجی مثل پرتقال و گرمک وجود دارد.

منابع گیاهی:


هویج (در هویج ماده‌ای به نام کاروتن وجود دارد که بدن آن را تبدیل به ویتامین آ می‌کند).


و در سبزیجات بیش از همه « نخود- کلم بروکلی -جعفری, کدو, اسفناج, کاهو, شاهی»

و در میوه‌جات بیش از همه «زردآلو- خربزه, گیلاس, موز, خرما, هلو, پرتقال» بیشتر از سایر مواد غذایی دارای ویتامین آ می‌باشد.


Carrots

ویتامین‌ها ترکیبات آلی هستند که به مقدار خیلی جزئی برای سوخت و ساز مواد غذایی و اعمال حیاتی بدن و رشد و نمو و تندرستی ضرورت دارند. تغذیه ناقص و رژیم غذایی نامناسب سبب کمبود یا فقدان یک یا چند ویتامین می‌شود و به بیماری‌های مختلف مانند بری بری و پلاگر می‌انجامد.
ویتامینها سبب تسهیل دگرگشت (سوخت و ساز بدن)، اسیدهای آمینه، چربی‌ها و کربوهیدرات‌ها می‌شوند و رشد و نمو و ترمیم سلولهای بدن را میسر می‌سازند. برخی از ویتامینها سبب جذب مواد غذایی در روده می‌شوند و بعضی نیز به عنوان کاتالیزور عمل می‌کنند. عمل آنها بر روی بافتهای اپی تلیال و همچنین استخوان بوده و در مجموع هر کدام از آنها از بروز یک عارضه جلوگیری می‌کند.
فونک نام Vitalamine، یعنی آمینی که حیاتی بوده و برای ادامه زندگی ضرورت دارد، را به موادی که سبب بهبود بیماری بری بری می‌شد و از گروه آمین بوده اطلاق کرد. پس از آنکه معلوم شد بسیاری از ویتامینها از گروه آمین نیستند حرف e از آخر واژه ویتامین حذف و واژه Vitamin مورد قبول واقع شد.

ویتامینها را به دو دسته مهم، شامل ویتامینهای محلول در آب و ویتامینهای محلول در چربی، تقسیم کرده‌اند. ویتامین E، ویتامین K، ویتامین D، ویتامین A را محلول در چربی و ویتامین C و ویتامین‌های گروه B را محلول در آب دانسته‌اند.

علاوه بر مواد معدنی، ویتامینها نیز مورد نیاز بدن هستند؛ زیرا بدون حضور آنها در غذا، سلامتی و تعادل اعضای بدن ناپایدار می‌شود و در اعمال حیاتی اختلالاتی ایجاد می‌گردد و عوارضی بروز می‌کند که گاه منجر به مرگ می‌شود.
ویتامین‌ها سوخت و ساز بدن را تنظیم می‌کنند و تنها کمبود یک ویتامین می‌تواند، تمام بدن انسان را به مخاطره اندازد. خوب است بدانید که بیشتر ویتامین‌ها از منابع اصلی طبیعی استخراج می‌شوند.

کلمهٔ ویتامین از واژه یونانی ویتا به معنی «زندگی» است

برچسب‌ها: املاح و مواد معدنی
ادامه مطلب
[ 91/02/28 ] [ 14:45 ] [ سعید صحرائیان ]

این عنصر جزو ترکیب تمام یاختههای بدن میباشد و بخصوص در کبد و سپرز ذخیره میشود و لولکوسیتها آن را از کبد و سپرز به مغز استخنان انتقال داده که برای ساختن گلوبولهای قرمز به کار میرود. آهن برای متابولیسم صحیح ویتامینهای ب ضروری است.
آهن پنج عمل مهم در بدن انجام میدهد

  • به رشد کمک میکند.
  • موجب افزایش مقاومت در بدن در مقابل بیماریها میشود.
  • از خستگی جلوگیری میکند.
  • کم خونیهای حاصل از کمبود آهن را معالجه و پیشگیری میکند.
  • رنگ موزون به پوست میدهد.
دریافت خیلی زیاد آهن به بدن آسیب می رساند،مطالعات متعدد اثبات کرده است، زمانی که میزان آهن موجود در خون زیاد باشد، باعث حملات قلبی و ابتلاء به انواع سرطان از جمله سرطان مری و کیسه صفرا خواهد شد.مطالعه ای در دانشگاه هاروارد نشان داد در بیشتر موارد، آهن موجود در گوشت باعث این عوارض می شود.
افرادی که مقایدر زیادی گوشت قرمز، مرغ و ماهی مصرف می کنند، میزان آهن خونشان نسبت به افراد گیاهخوار بالاتر است.
آهن موجود در گوشت قرمز، مرغ و ماهی ، آهن هِم (Heme) نام دارد که به مقدار زیادی جذب می شود( جذب آن 20-10درصد است). در حالیکه آهن موجود در منابع گیاهی به مقدار خیلی کم و فقط 3-1 درصد آن جذب خون می شود.
اگر چه بین آهن بالای خون و حملات قلبی و سرطان ارتباطی وجود دارد، ولی ما دلیل آن را نمی دانیم که چگونه آهن باعث این بیماری ها می شود.ترانسفرین؛ پروتئین حمل کننده ی آهن در خون می باشد.
اگر مقدار آهن خون شما بالا باشد، می توانید از پزشک خود بخواهید یک آزمایش خونی بنام TIBS (درجه اشباع ترانسفرین) برای شما بنویسد که بر اساس آن غلظت آهن خونتان مشخص می شود. اگر میزان TIBS بیشتر از 60 درصد باشد، احتمال ابتلاء به حملات قلبی و انواع سرطان افزایش می یابد.
در اینصورت برای کاهش آهن خون باید :

  • مصرف انواع گوشت قرمز، ماهی، مرغ و غذاهای غنی شده با آهن ( ماندد غلات غنی شده با آهن) را کاهش دهید.
  • در سال 1 بار یا بیشتر خون بدهید.

منابع غذایی آهن

دل و جگرو قلوه گاو، گوشتهای قرمز، زرده تخم مرغ، بادام، پسته، گردو،حبوبات،مارچوبه و آرد جو میباشد.


برچسب‌ها: املاح و مواد معدنی
[ 91/02/28 ] [ 14:17 ] [ سعید صحرائیان ]
ید یکی از ریز مغذیهایی است که به میزان 20 تا 50 میلی گرم در بدن انسان وجود دارد ، که حدود 70 تا 80 درصد آن در غده تیروئید وجود دارد. این ریز مغذی که مقدارش بسیار ناچیز است چه تأثیر سوئی بر رشد مغزی و جسمی انسان دارد. حدود یک میلیارد نفر از کمبود ید رنج می برند و 20 میلیون نفر گواتر دارند . در ایران به طور گسترده کمبود ید وجود دارد . چند سالی است که وزارت بهداشت و وزارت صنایع اقدام به تهیه نمک ید دار برای رفع این مشکل کرده اند.
ید در مواد غذایی مختلفی وجود دارد ، بهترین منابع غذایی ید انواع سبزی های سبز و ریشه ها مثل اسفناج است .
وجود ید در مواد غذایی بستگی به وجود آن در خاک منطقه دارد. اگر خاک منطقه ای از نظر ید فقیر باشد غذاهای تولید شده در آن منطقه از نظر ید فقیر خواهد بود. اگر ید آبی در منطقه ای از 2 میکروگرم در لیتر کمتر بود ، مسلماً مشکل کمبود ید در آن منطقه وجود دارد . بعد از سبزی ها و میوه ها طبیعتاً فرآورده های دریایی مخصوصاً ماهی های آب شور ، مهمترین منبع ید هستند. با وجود این بستگی به آب دریا دارد که ید در آن وجود دارد یا نه . به عنوان مثال بر اساس بررسی های انجام شده آب دریای خزر از ید فقیر است و بر عکس آب خلیج فارس از نظر ید غنی است. بنابراین درست نیست که بگوئیم همه فراورده های دریا از ید غنی هستند .
ید در دستگاه گوارش به راحتی جذب می شود ، پس از جذب به غده تیروئید می رود، قسمت قابل توجهی از آن توسط غده تیروئید برداشت می شود و راه دفع ید از طریق ادرار است. بنابراین یکی از آزمایشهایی که می توان برای تشخیص ید انجام داد ، اندازه گیری ید خون است.
البته ید به اشکال مختلف در خون وجود داردکه به دلیل غیر قابل نفوذ بودن ، ید متصل به پروتئین در درون گلبول ها ، برای اندازه گیری از این نظر مناسب است.
ید با اسید آمینه تیروزین ترکیب می شود و در ابتدا مونو ید و تیروزین و دی ید و تیروزین و سپس تری ید و تیروزین و تترا ید و تیروزین را تشکیل می دهد . تترا ید و تیروزین با تیروگلوبولین ترکیب می شود و بدین ترتیب در غده تیروئید ذخیره می شود .
در صورت وجود کمبود ید یا به هر دلیلی که غده تیروئید بزرگ شود ، فرد دچارگواتر میشود.

دو نوع گواتر وجود دارد که عبارتند از :

  • گواتر ساده
  • گواتر سمی
در گواتر ساده علی رغم اینکه غده تیروئید بزرگ می شود اما با مکانیسم های جبرانی تیروکسین کافی تهیه می شود . بنابراین مشکلی از نظر تیروکسین نداریم. منتها غده تیروئید بزرگ شده است. در صورتیکه در گواتر سمی تیروکسین کافی تولید نمی شود و سلامتی فرد به طور جدی در معرض خطر قرار می گیرد و باید اقدامات پزشکی صورت گیرد. اگر درمان دارویی موثر نشود، عمل جراحی صورت می گیرد .

در بررسی های علمی گواتر درجه بندی می شود :

  • گواتر درجه یک ( A) : بزرگی غده تیروئید در آن قابل لمس نیست. در معاینه زیر انگشتان پزشک معالج لمس می شود.
  • گواتر درجه یک ( B ) : بزرگی غده به گونه ای است که اگر فرد سر را بالا نگاه دارد و آب دهانش را قورت دهد. از حرکتی که در این ناحیه ایجاد می شود ، بزرگی غده تیروئید قابل رویت است.
  • گواتر درجه دو : هنگامی که بیمار سرش را راست نگه می دارد غده قابل رویت است.
  • گواتر درجه سه : غده کاملاً بزرگ است ، به طوری که از فاصله دور هم نمایان است در این حالت ممکن است پوشیدن و در آوردن لباس برای بیمار مشکل ایجاد کند.
اگر مادر در دوران بارداری دچار کمبود باشد احتمال اینکه فرزند کرتین یا عقب مانده ذهنی به دنیا آید زیاد است . در مناطقی که کمبود ید وجود دارد توجه به دختران در سنین بلوغ و مادران باردار اهمیت ویژه ای دارد . زیرا عدم توجه به دوران بارداری خطر تشکیل غده تیروئید ناقص و در نتیجه تولد نوزاد کرتین یا عقب مانده ذهنی را بالا می برد.

در مناطقی که کمبود ید وجود دارد مشکل کمبود ید را از طریق زیر می توان جبران کرد :

  • مواد غذایی را از جایی وارد کنیم که مطمئن باشیم غنی از ید است .
  • اضافه کردن ید به نمک طعام ، شکر و آب .
اما ثابت شده است که بهترین شیوه استفاده از نمک ید دار است که وزارت بهداشت و صنایع چند سالی است که نمک ید دار تهیه شده در دسترس همگان قرار می دهد .
البته اگر در منطقه ای کمبود ید وجود نداشته باشد ، مصرف نمک ید دار نگران کننده نیست. مقدار یدی که در نمکها وجود دارد ، حتی اگر برابر این مقدار هم باشد عارضه و مشکلی ایجاد نمی کند.
علاوه بر کمبود ید که می تواند ایجاد گواتر کند . در برخی از مناطق آب های آلوده نیز می توانند باعث ایجاد گواتر شوند . در مناطقی که آب های زیر زمینی بالاست و نزدیک به دریا هستند به علت آلوده شدن آب آشامیدنی با آب فاضلاب میتوانند ایجاد گواتر کنند.
بعضی از مواد غذایی که دارای ترکیبات گوگردی هستند مثل شلغم و کلم گواتر زا هستند.
دو سوم ید موجود بدن، در غده تیروئید است؛ به علّت اینکه غده تیروئید متابولیسم را کنترل میکند و ید در کار این غده بسیار مؤثر است. کمبود این ماده معدنی میتواند به تدریج موجب اختلالات روانی، اضافه وزن، سستی و بیحالی گردد.

این عنصر پنج عمل مهم در بدن انجام میدهد:

  • سبب رشد متناسب میشود.
  • در نشاط روانی مؤثر است
  • در داشتن پوست، مو، ناخن و دندان های سالم مؤثر است.
  • در رژیم لاغری به منظور سوزاندن چربیهای اضافی بدن به شما کمک میکند.
  • انرژی بیشتری به شما میبخشد.

منابع طبیعی ید


گیاهانی که در زمینهای سرشار از ید رشد کرده اند و همچنین پیاز و تمام غذاهای دریایی از این ذسته میباشد.

برچسب‌ها: املاح و مواد معدنی
[ 91/02/28 ] [ 14:15 ] [ سعید صحرائیان ]
در سال 1903 برای اولین بار در کلرادوی آمریکا یک دندان پزشک متوجه شد مردمی که از آبهای دارای فلوئور استفاده می کنند استحکام دندانهایشان بیشتر می شود اما لکه های قهوه ای رنگی روی دندانهایشان ایجاد می شود . مطالعات بعدی نشان داد که اگر میزان فلوئور آب حدود یک میلی گرم در لیتر یا به طور متوسط بین هفت دهم تا یک و نیم میلی گرم باشد حداقل 60 درصد کاهش پوسیدگی دندان داریم و لکه های قهوه ای رنگ ایجاد نمی شود .
بررسی دیگری در آمریکا انجام شد . دو منطقه انتخاب شد که آب آنها کمتر از 7 درصد میلی گرم در لیتر یا PPM ( Parts Permillion ) فلوئور داشت . به آب یکی از مناطق فلوئور اضافه کردند و به آب منطقه دیگر فلوئور اضافه نشد . بعد از گذشت 10 سال کودکان را مورد مطالعه قرار دادند . مشاهده کردند کودکانی که بعد از 10 سال از اضافه شدن فلوئور ، 16 ساله شده اند 40 درصد پوسیدگی دندانهایشان نسبت به منطقه ای که به آب آن فلوئور اضافه نشده بود کاهش یافته است .
در کودکان 12 ساله در حقیقت 48 درصد از پوسیدگی دندانها کاهش یافته بود . بدین ترتیب اگر از بدو تولد بتوان فلوئور را به آب آشامیدنی اضافه کرد یا فلوئور مورد نیاز بدن را تأمین کرد ، خطر پوسیدگی دندان ها کاهش می یابد . ضمن اینکه مطالعات بعدی نشان داد اصولاً مردمی که از آبهایی استفاده می کنند که فلوئور کافی را دارد در آینده کلسی فیکاسیون عروق قلبی مخصوصاً عروق کروند و آئورت کمتر اتفاق می افتد .
اما اگر میزان فلوئور از یک و نیم PPM تجاوز کند و به 2 برسد فلوئورزیس دندانی شروع می شود و اگر به 5/2 برسد معمولاً نشانه های انباشت فلوئور در دندانها که فلوئورزیس نام دارد مشاهده می شود .
نکته مهم این است که اگر فلوئور آب در حد 5/2 PPM باشد فلوئورزیس ، زیبایی دندانها را از بین می برد . منظره عمومی دندانها گچ می شود و شفافیت و براقی آنها را از بین می برد .
روی این حالت کج دندانها ، یک نوار براق وجود دارد و روی این نوار براق لکه های قهوه ای رنگ دیده می شود . زمانی که فلوئور آب در حد 5/2 PPM یا میلی گرم در یک لیتر است فلوئورزیس زیبایی دندانها را از بین می برد اما باعث استحکام دندانها می شود . در حالی که وقتی مقدار فلوئور آب از حد 5/2 PPM بیشتر شود و مخصوصاً زمانی که به 5 تا 6 PPM برسد فلوئورزیس باعث استحکام دندانها نمی شود بلکه موجب تخریب بافت دندانی می شود و دندانها کاملاً قهوه ای رنگ شده و به مرور زمان پوسیده و پوک میشوند و کم کم می ریزند.
اگر فلوئور آب به بیش از 10 PPM برسد برای افرادی که بیش از 30 سال در چنین منطقه ای زندگی می کنند نه تنها دندانها از بین می رود بلکه تئوزیز استخوانی هم ایجاد می شود. به گونه ای که اگر از ستون فقرات این افراد رادیولوژی تهیه کنید یک لایه ستون یکنواخت به همراه زوائدی دیده می شود و افراد از دردهای استخوانی به شدت رنج می برند.
نکته ای که حائز اهمیت است این است که در مناطقی که فلوئور آب زیاد است فلوئورزیس در دندانهای شیری معمولاً مشاهده نمی شود اما در دندانهای دائمی مشاهده می شود .
جذب فلوئور به آسانی در دستگاه گوارش از معده شروع می شود و پس از جذب از طریق ادرار دفع می گردد . حدود 90 درصد فلوئور مواد غذایی جذب می گردد ، قسمتی که لازم است توسط دندان ها و استخوان ها استفاده می شود و مابقی از طریق ادرار دفع می گردد .

منابع غذایی فلوئور در بدن


وجود فلوئور در مواد غذایی مانند ید بستگی به خاک آن منطقه دارد ، اگر خاک منطقه فلوئور داشته باشد آب و مواد معدنی منطقه از نظر فلوئور غنی هستند . فلوئور در انواع سبزیها ،چای و قهوه وجود دارد. اگر چای را بدون قند بخوریم .



برچسب‌ها: سلامتی در طبیعت
[ 91/02/28 ] [ 14:8 ] [ سعید صحرائیان ]

سدیم و پتاسیم با هم کشف شدند و هر دو برای رشد طبیعی، اساسی شناخته شدهاند. مصرف زیاد سدیم (نمک) سبب نقصان پتاسیم میشود. سدیم به محلول نگاهداشتن کلسیم و مواد معدنی دیگر در خون کمک میکند.
همه به خوبی نمک را می شناسیم و آن را برای طعم بخشیدن به غذاهایمان به کار می بریم. ولی آیا نمک فایده ای هم برای بدن دارد؟ ضرر چه طور؟ دراین مطلب در مورد خواص سدیم و نقش آن در بدن صحبت خواهیم کرد.
دانشمندان از سال 1937 دریافتند که سدیم یک عنصر ضروری برای بدن است . سدیم مهمترین الکترولیت موجود در بدن می باشد . الکترولیت ها عناصری هستند که در بدن وظیفه تنظیم غلظت آب بدن، ثبات اسیدیته بدن و بسیاری از اعمال دیگر را بر عهده دارند. سدیم بیشتر در مایعی که اطراف سلول های بدن را فراگرفته، موجود است.
با مصرف نمک که از دو جزء کلر و سدیم تشکیل شده است، سدیم وارد بدن شده و به راحتی ازطریق دستگاه گوارش جذب می شود. اغلب سدیم مصرف شده ( 95 درصد) بیشترازنیاز بدن است که از طریق کلیه ها دفع می شود. تنظیم میزان سدیم موجود در بدن توسط سیستم دقیقی انجام می شود. این سیستم به وسیله یک هورمون به نام آلدوسترون کنترل می شود. این هورمون ازغدد فوق کلیوی ترشح می شود. با کاهش میزان سدیم در بدن، ترشح آلدوسترون افزایش می یابد که باعث جذب بیشتر سدیم از روده ها ومانع دفع سدیم از کلیه می شود. در صورتیکه با مصرف زیاد نمک میزان سدیم در بدن بالا برود، بخش مربوط به تشنگی در مغز تحریک شده ، فرمان تشنگی را صادر می کند. در این صورت فرد احساس نیاز به آب پیدا کرده و با مصرف آب غلظت سدیم بدن کم می شود.

نقش سدیم در بدن


  • در جلوگیری از ناتوانی در گرما و آفتاب زدگی مؤثر است.
  • عمل اعصاب و عضلات را تقویت میکند, در منقبض شدن عضلات مؤثر است.
  • آب بدن را تنظیم می کند، در نتیجه با افزایش یا کاهش مصرف آب ، بدن دچار تورم یا خشکی نمی شود.
  • به هدایت امواج عصبی کمک می کند.
  • با وجود سدیم میزان ثبات اسیدی - بازی بدن حفظ می شود یا به عبارتی سدیم در تنظیم PH بدن مؤثر است.
  • یک نقش جالب سدیم این است که موجب جذب بهتر قندهای ساده و اسیدهای آمینه که اجزاء تشکیل دهنده مواد نشاسته ای و پروتئین ها هستند، می شود.
  • سدیم در شیره های گوارشی که موجب هضم غذا می شوند، وجود دارد .
  • سدیم در استخوان ها نیز موجود است.

میزان نیاز به سدیم


روزانه 200 میلی گرم سدیم، حداقل نیاز یک فرد بالغ را برآورده می کند. معمولاً افراد خیلی بیشترازاین میزان و به طور متوسط 7 تا 11 گرم در روز ، نمک مصرف می کنند که از این طریق 4 گرم سدیم روزانه دریافت می شود.
مهمترین منبع دریافت سدیم، نمک است، ولی به طور طبیعی در بعضی از مواد غذایی مثل گوشت ها و سبزیجات نیزموجود است. غذاهای آماده و کنسرو شده، مقدار زیادی نمک دارند. از اینرو به افراد دچار فشار خون بالا توصیه می شود، مواد غذایی کنسرو و فرآیند شده را مصرف نکنند.

img/daneshnameh_up/7/7f/Naghshsodiom1.jpg

کاهش و افزایش مصرف سدیم


مقدار نرمال سدیم خون ، 136 تا 145 میلی اکی والان در لیتر است. اگر میزان سدیم خون کمتر از این مقدار شود فرد دچار عارضه ای بنام هیپوناتریومی (2) می شود و اگر بیشتر از این مقدار شود دچار هیپرناتریومی (3) خواهد شد.
علائم کمبود سدیم در بدن سستی، انقباض عضلانی ، خستگی و گیجی و افت فشار خون است. با افزایش مقدار سدیم خون، فشار خون بالا رفته ، خطر بیماری های قلبی-عروقی، سکته و آسیبهای قلبی وجود دارد. برای کاهش احتمال بروز این عوارض به افراد توصیه می شود منابع پتاسیم، کلسیم و منیزیم را بیشتر دریافت کنند.
در مواردی چون استفراغ پیاپی، اسهال و یا تعرق بیش از حد ، دفع سدیم افزایش یافته در نتیجه نیاز به مصرف سدیم نیز بیشترمیشود. افرادی که برای درمان افسردگی ، لیتیم مصرف می کنند نباید رژیم محدود از سدیم بگیرند.
توانایی بدن دردفع سدیم از کلیه ها محدود است. بنابراین مصرف زیاد و طولانی مدت سدیم ، موجب تجمع میزان اضافی آن در بدن شده و در سنین بالاتر، فرد دچار عارضه فشار خون خواهد شد. پس بهتراست قبل از مصرف یک ماده غذایی ، بر چسب آن را مطالعه کنید تا مطمئن شوید سدیم زیادی ندارد .


برچسب‌ها: سلامتی در طبیعت
[ 91/02/28 ] [ 14:5 ] [ سعید صحرائیان ]

روی یا (zinc ) جزو 15 عنصر معدنی و ضروری است، که بدن ما به آن نیاز دارد. اگر به جدول تناوبیمواد نگاهی بیندازیم، می بنیم که این جدول شامل 114 عنصر یا ماده ی شیمیایی است که به صورت دوره ای و گروهی قرار گرفته اند و تمامی این تعداد عناصر از نظر خواص شیمیایی و فیزیکی با یکدیگر متفاوت هستند و بر اساس همین خواص در جدول طبقه بندی شده اند .
فلز روی نخستین بار در سال 1869 میلادی توسط دانشمند فرانسوی رولن به عنوان عامل رشد آسپرژیلوس نیگرا معرفی شد، سپس دکتر سامک و همکارانش ( در سال 1926 ) این عنصر را برای رشد گیاهان آلی ضروری تشخیص داد و پس از آن دکتر بل کینز در سال 1919 به نقش آن در حیوانات بزرگتر و دکتر برتراند و همکارانش در سال 1911و همچنین دکتر مک ( در سال 1926 ) به نقش عنصر روی در انسان اشاره کردند .
در بدن انسان حدود 4 – 1 گرم روی ( به طور متوسط 2/2 گرم روی ) وجود دارد که معادل نیمی ازآهن بدن است . مقدار این عنصر در بعضی از اعضای بدن بیشتر است که نشان دهنده ی نقش آن در این ارگان ها است. بیشترین مقدار روی در چشم، پانکراس و پوست ذخیره شده است ( 20 در صد روی کل بدن ) و به همین دلیل روی از ضایعات پوستی، اگزما و عارضه های دیگر پوستی جلوگیری می کند و بیماران بسیاری با چنین ضایعاتی با خوردن سولفات روی و استعمال پماد های جلدی روی ( به نام Zinc Oxide ) درمان شده و میشوند. هم چنین در مشیمیه ی چشم ، و پروستات و مایع منی صد برابر غلظت پلاسما، روی وجود دارد .
اعمال فیزیولوژی روی در بدن بسیار زیاد و پر اهمیت است. دانشمندان و محققان علم تغذیه در بررسی های خود در طی بیش از 20 سال به این نتیجه رسیده اند که روی در بسیاری از فعل و انفعالات شیمیایی بدن، شرکت داشته و برای حفظ سلامتی و طول عمر بدون امراض وجود آن لازم و ضروری است.
فلز روی آنتی اکسیدانی است که در واکنش های اکسیداتیو استرس نقش مهمی را بازی می کند . همان طور که میدانید در اطراف ما عوامل رادیکال زا و اکسیدان بسیار فراوان است و متاسفانه امروزه رابطه اکثر بیماری ها با این عوامل اکسیدان ثابت شده است.
بطور مثال با مصرف هر عدد سیگار 15000 رادیکال آزاد وارد بدن شخص مصرف کننده میشود که در صورت وجود نداشتن مواد آنتی اکسیدان ، بیماریهای مختلف در بدن ایجاد می شود.
ویتامین C، ویتامین E و بتا کاروتن ( پیش نیاز ویتامین A ) ، روی و سلنیوم 5 آنتی اکسیدان بسیار قوی شناخته شده در بدن هستند که عامل حفظ سلامتی و مبارزه با بیماری ها به شمار می روند. فلز روی، در افزایش سطح سیستم ایمنی و کارکرد صحیح دستگاه ایمنی نقش مهمی را به عهده دارد . روی عوامل وفلزات سمی توکسیک واردشده به بدن را جذب و خنثی می کند. به طور مثال در شهر های آلوده ای مانند تهران که مرتبا” سرب و سایر فلزات سنگین به بدن وارد می شود وجود کافی روی در بدن ، مانع از اثرات سمی و مخرب آن ها خواهد شد.
این فلز در ساختمان بیش از دویست آنزیم در بدن شرکت دارد. روی، علاوه بر شرکت در ساخت آنزیم ها به عنوان یک کاتالیزور یا تسریع کننده واکنش های بدن عمل میکند.
یکی دیگر از اعمال روی، فعالیت در تکثیر سلولی است. در ساختن دز اکسی ریبو نوکلوییک اسید یا DNA نیاز به روی میباشد و همان طور که می دانید DNA، رشته ژنتیکی اصلی تشکیل دهنده هسته سلولی است که بدون آن ادامه ی حیات سلولی ممکن نیست . البته در این جا بایستی اشاره کرد که سلول های گلبول قرمز خون استثنا هستند ، زیرا سلول های گلبول قرمز خون بدون هسته بوده و فاقد DNA می باشند .
همان گونه که در بالا عنوان شد در ساختمان بسیاری از آنزیم های بدن ، فلز روی شرکت دارد، به طور مثال آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز که جزو آنزیم های مهم اکسیداتیو است به سه گروه تقسیم میشود که در ساختمان سلول ها شرکت می کنند:

  • نوع سوپر اکسید دیسموتاز مانگان در درون میتوکندری ها ( کوره های سلولی )
  • نوع سوپر اکسید دیسموتاز مس و روی در خارج از میتوکندری و در سیتوپلاسم سلول وجود دارند
  • رادیکال های آزاد رسیده به سیتوپلاسم توسط این دو نوع سوپر اکسید دیسموتاز یعنی نوع روی ومس گرفته و خنثی میشوند.

آنزیم کربورات هیدراز آنزیمی دیگر است که روی در ساختمان آن، به کار رفته است. کار آنزیم ذکر شده این است که در تعادل الکترولیت ها واسید و باز در بدن نقش دارد و در اثر کمبود این آنزیم، تعادل آب داخل و خارج سلولی به هم می خورد.
آنزیم الکل دهیدروژناز نیز از آنزیم های مهمی است که در صورت وجود روی ، در بدن ساخته می شود. کمبود این آنزیم در بدن باعث می شود که الکل موجود در خون تجزیه نشده و باقی بماند . این حالت به ویژه در کشور های غربی که از مشروبات الکلی زیاد استفاده می کنند باید مورد توجه قرار گیرد . در افرادی که کمبود این آنزیم را دارند پس از مصرف الکل ، دچار سردرد و سایر عوارض مصرف زیاد الکل خواهند شد .
آنزیم کربوکسی پپتیداز نیز در ساختمان خود ، دارای فلز روی است.این آنزیم تجزیه پروتئین ها را در بدن به عهده دارد و در اثر کمبود آن، پروتئین های مصرفی به خوبی تجزیه نشده و به مصرف سلولی نمی رسد .

عوامل کاهش مقدار روی در بدن


یکی از مهم ترین علل کمبود روی در بدن ، نقصان دریافت آن از طریق مواد غذایی است و این حالت به ویژه در بچه ها، جوانان و کسانی که به مدت طولانی در رژیم غذایی یا پرهیز غذایی هستند دیده می شود. مواد غذایی مصرفی و آب نوشیدنی مهمترین منابع روی در طبیعت میباشند .
اختلالات جذب روده ای هم می تواند سبب کاهش این عنصر مهم یعنی روی در بدن شود . خوردن سبوس گندم یا سایر حبوبات ( سبوس حبوبات ) که حاوی فیتات فراوان هستند، هم چنین مصرف اسفناج و یا سایر مواد حاوی اگزالات به همراه غذا، می تواند مانع از جذب روی در بدن شود. تجربیات نشان میدهد که چهار گروه از داروها، باعث تشدید مصرف روی میشوند.

این 4 دسته دارویی عبارتند از:
در میان آنتی بیوتیک ها ، مصرف تترا سایکلین و خانواده ی آن بیشتر از سایرین مانع از جذب روی میشود.

چه کسانی نیاز به دریافت روی بیشتری در برنامه روزانه دارند؟


*این نکته حائز اهمیت است وبایستی همه ی خانم ها و آقایان بدانند که خانم های شیرده و باردار و افرادی که دارای فعالیت ورزشی مرتب و منظم هستند، نیاز به روی بیشتری نسبت به سایر افراد دارند و اگر مقدار دریافت آنها از روی، کافی نباشد دچار کمبود آن و عوارض حاصل از آن خواهند شد.
  • افرادی که در طی روز سیگار زیادی می کشند وکسانی که مشروبات الکلی می خورند ، به مقدار بیشتری روی نسبت به سایرین نیازمند هستند.
  • بیمارانی که دارای مشکلات کبدی وکلیوی هستند، هم چنین بیماران مبتلا به دیابت، نیازمند به روی بیشتری هستند.
  • در هنگام ابتلا به عفونت ها ، نیاز به دریافت روی ، بیشتر از سایر مواقع است.
  • کسانی که دچار سوختگی شده اند و یا بیمارانی که سکته های قلبی ( آنفارکتوس قلبی ) کرده اند ، هم چنین افرادی که دچار آرتروز هستند، بیشتر از حد معمول به روی نیاز دارند.
  • مقدار روی دریافتی از راه غذا به بدن بیماران مبتلا به سرطان باید اضافه شود.
  • کم خونی یکی از بیماری هایی است که نیاز به دریافت روی را در بدن افزایش می دهد.
  • تحقیقات و بررسی های بالینی نشان داده است کسانی که مبتلا به جوش های صورت (آکنه ) هستند ، دارای سطح پایینی از روی در خون بوده اند و دادن روزانه 200 میلی گرم گلوکونات روی که معادل 30 میلی گرم روی است می تواند باعث بهبود عفونت های جوش های آن ها شود.
  • کسانی که مبتلا به نورودرماتیت و پسوریازیس هستند، اغلب مبتلا به کمبود روی هستند.
  • کسانی که مبتلا به زخم های پوستی اند، جهت ترمیم و بازسازی سریع تر ، نیاز به مقدار روی بیشتری دارند.
  • هم چنین افراد مبتلا به آلرژی و التهابات پوستی اغلب دچار کمبود سطح روی در خون هستند.
  • بررسی های انجام شده بر روی حیوانات نشان می دهد، طحال حیواناتی که دچار کمبود طولانی مدت روی شده اند پس از مدتی دچار چروکیدگی شده است. همان طور که میدانید طحال از اندام های ایمنی در بدن به شمار می رود. بنابراین کاهش روی موجب به هم خوردن سیستم ایمنی می شود و معمولا” افراد دچار نقص ایمنی و کمبود روی ، اغلب مبتلا به گریپ و سرماخوردگی های متعدد می شوند.
موارد بالا نمونه ای از بیماری ها و افرادی هستند که نیاز بالاتری به دریافت روی در برنامه غذایی روزانه خود دارند.

عوارض حاصل از کمبود روی در بدن


در این جا به طور خلاصه به چند عارضه ی مهم کمبود روی در بدن اشاره می شود :
  • امروزه ثابت شده است که باروری و بارداری، تابع وجود روی در بدن است. فعال نبودن بیضه ها در آقایان و تخمدان ها در خانم ها و کم بودن اسپرم ها، همگی می تواند به علت کمبود روی در بدن باشد، که در نهایت منجر به ناباروری خواهد شد.
  • تشکیل لکه های سفید در ناخن ، می تواند به دنبال کمبود روی در بدن ایجاد شود .
  • امروزه ثابت شده است که در کنار سایر علل مثل ، کم خونی ، کمبود ویتامین ها ، استرس و. . . . ، کمبود روی از علل بسیار مهم ریزش مو است.
  • درمان جوش های غرور جوانی و زخم های پوستی در صورت کاهش روی ، طول کشیده و مزمن خواهد شد.
  • کاهش قدرت سیستم ایمنی را در پی دارد.
  • کم بودن رشد بچه ها ،می تواند به علت کمبود روی در بدن باشد.
  • اختلال در رشد اندام های جنسی در زن و مرد ، از کمبود روی نیز ناشی میشود.
  • کمبود روی بر رشد سیستم عصبی به ویژه در بچه ها و نوزادان تاثیر منفی دارد.
  • اختلالات خلقی رفتاری مثل افسردگی (دپرسیون )، اسکیزوفرنی و پرخاشگری نمونه ای از بیماری های پیامد کمبود روی میتوانند باشند.
  • دیده شده است که اختلالات حافظه ، می تواند عارضه ی حاصل از کمبود روی در بدن باشد.
  • کمبود روی ، خود را با پوکی استخوان ، ریزش دندان ها ، بیماری تیروئید ، بی اشتهایی و تغییر شکل ناخن ها نیز نشان میدهد.


منابع حاوی روی


به طور تقریبی در هر گرم گوشت 3 تا 5 میلی گرم روی وجود دارد . نان سفید ،چربی و شکر فاقد روی هستند . گوشت ، جگر ،تخم مرغ ، میگو ،گندم سبوس دار ، تخم کدو حلوایی و گوجه فرنگی از روی غنی هستند .
با خوردن هر 100 گرم عدس یانخود یا گندم آسیاب نشده می توان 4 تا 5 میلی گرم روی وارد بدن کرد . در هر صد گرم سبوس گندم یا هر صد گرم ذرت ، 3 میلی گرم روی به بدن می رسد .
تخم کدو حاوی روی فراوان است که خوشبختانه در ایران بیشتر از سایر کشور ها استفاده می شود . در هر 100 گرم آن 5/ 6 تا 5/7 میلی گرم روی دریافت می شود .
جالب است که بدانید ، جوانه گندم ، حاوی 17 میلی گرم روی ، و به عبارتی غنی از روی است و خوردن آن به تمام افراد توصیه می شود .
در هر 100 گرم جگر گوساله ، 8/7 میلی گرم روی وجود دارد .
ماده ی غذایی پر اهمیت در رساندن روی به بدن ، صدف خوراکی است که در هر 100 گرم آن 60- 59 میلی گرم روی وجود داشته و بسیار غنی است که البته در ایران مصرف نمی شود .

عوارض کمبود روی

  • زخم های طول کشیده
  • ریزش مو ، اختلالات رشد ناخن ها و پوسیدگی دندان ها
  • اختلالات باروری و کاهش میل جنسی
  • اسیدوز خفیف در خون
  • کندی رشد بچه ها
  • خشکی پوست واگزما
  • عفونت های راجعه
  • کاهش اشتها
  • اختلالات حس های بویایی، بینایی و چشایی ( تشخیص ندادن طعم غذا ها )
  • نداشتن تمرکز حواس
  • زخم های معده
  • اختلال جذب ویتامین Aدر بدن

برچسب‌ها: سلامتی در طبیعت
[ 91/02/28 ] [ 13:35 ] [ سعید صحرائیان ]

روغن زیتون

ترکیبات موجود در روغن زیتون:

روغن زیتون "بکر" (از خمیر زیتون بدون اعمال حرارت حاصل می ‌شود که کاملاً خوراکی و رنگ آن زرد متمایل به سبز است) به عنوان یک محصول طبیعی از نظر کمی و کیفی بر اساس نوع و روش روغن ‌کشی، رسیدگی میوه، شرایط آب و هوایی و میزان بارندگی دارای ترکیبات متغیری خواهد بود. اما به طور کلی در روغن زیتون ترکیبات گلیسیریدی (روغنی)، هیدروکربن‌ها، توکرفرول‌ها، الکل‌ها، استرول، ترکیبات معطر و اجزای متعدد دیگری وجود دارند. اغلب این ترکیبات دارای خواص بیولوژیکی گوناگونی هستند.

در بین اجزای تشکیل دهنده ی روغن زیتون اسیدهای چرب اولئیک، لینولئیک و پالمتیک از نظر کمی بالاترین درصد را دارا هستند. مقدار زیاد اسید اولئیک نه تنها تأثیر زیادی در طعم روغن دارد، بلکه منبع ایده‌آلی برای تولید انرژی و عامل جلوگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی می‌ باشد. وجود اسید چرب ضروری لینولئیک در روغن زیتون متناسب با میزانی است که باید در غذای روزانه وجود داشته باشد.

بالا بودن مقدار ویتامین E و رنگدانه‌های کاروتنوییدی روغن زیتون و نسبت مناسب اسیدهای چرب غیر اشباع به اسیدهای چرب اشباع، در پایداری این روغن بسیار موثر است.

تقلبات در روغن زیتون

روغن زیتون به دلیل قیمت و ارزش بالای تغذیه‌ای، گاه به صورت تقلبی با روغن‌های معمولی و کم ارزش مخلوط و به بازار عرضه می شود. به همین منظور در طول سال‌های متمادی تحقیقات قابل توجهی در هر یک از زمینه‌های ممکن در مورد روغن زیتون انجام شده است. با این حال تشخیص روغن اضافه شده به روغن زیتون معمولاً به آسانی انجام نمی ‌شود، چرا که گاهی روغن اضافی را طوری انتخاب می ‌کنند که هیچ تغییری در شاخص‌ها (عدد یدی، عدد صابونی، تغییر ضریب شکست نور)  به وجود نیاید.

افزودن روغن‌های ارزان ‌تر مانند روغن ذرت، روغن‌های هیدروژنه و جامد، همچنین روغن زیتون تصفیه شده ( که مصرف خوراکی ندارد) و روغن تفاله ی زیتون به روغن زیتون بکر، اغلب به عنوان تقلب در روغن زیتون محسوب می شوند.

خواص درمانی زیتون

روغن زیتون دارای اسیدهای چرب غیر اشباع مونو (MUFA) و آنتی اکسیدان می باشد که باعث طول عمر و کاهش بیماری های مرتبط با مصرف روغن های اشباع می شود. بنابراین مصرف آن به جای روغن های اشباع و جامد فواید زیر را برای سلامتی بدن دارد:

* روغن زیتون سلامت شریان‌ها را تامین می‌ کند.

* مانع آسیب رساندن رادیکال‌های آزاد حاصل از چربی‌ها و روغن‌ها به سیستم‌ قلبی-عروقی می ‌شود.

* کلسترول خون و به خصوص نوع بد آن یعنی LDL را کاهش می‌ دهد، بدون اینکه که نوع خوب آن یعنی HDL کاهش پیدا کند.

*از مسموم و اکسیده شدن LDL کلسترول جلوگیری می‌ کند.

* مانع رسوب پلاک ‌ها در جدار شریان شده و در نتیجه مانع تنگ شدن شریان‌ها می ‌شود.

روغن زیتون به علت دارا بودن چربی های غیر اشباع MUFA  باعث اتساع سرخرگ ها شده و از این طریق باعث کاهش فشار خون بالا و بیماری های قلبی می شود.

* قند خون را تنظیم می ‌نماید.

* روغن زیتون دارای آنتی اکسیدان های قوی مثل پلی فنول ها و فلاوونوئیدها می باشد که این آنتی اکسیدان ها باعث کاهش پر اکسیداسیون چربی ها در بدن و به دنبال آن کاهش استرس اکسید اکسیداتیو می شوند.

در نتیجه بدن را از صدمه رادیکال های آزاد حفظ می کند و بدین طریق باعث کاهش ابتلا به انواع سرطان‌، خصوصاً سرطان پوست، روده و سرطان پستان در زنان می شود.

* همچنین به علت خاصیت آنتی اکسیدانی خود دیواره سرخرگ ها را از گزند رادیکال های آزاد محافظت کرده و چسبیدن LDL را به دیواره سرخرگ ها، کاهش می دهد و ابتلا به بیماری های قلبی را کاهش می دهد.

 

برای اینکه مواد مفید موجود در روغن زیتون، از جمله ویتامین E ، ترکیبات فرار، پلی فنول ها و سایر مواد آن از بین نرود یا کاهش نیابد، این روغن باید در مکان‌های تاریک و خنک نگهداری شود.

برگ، میوه و روغن زیتون و حتی هسته ی آن علاوه بر ارزش غذایی، دارای ارزش دارویی می باشد که تعدادی از خواص درمانی و مصارف دارویی این محصول در زیر ذکر شده است:

- پیشگیری و درمان بیماری‌های قلبی و عروقی

- کاهش کلسترول بد

- کاهش لخته شدن خون

- کاهش فشار خون بالا

- درمان خون ‌ریزی لثه و تقویت لثه

- تقویت حافظه

- جلوگیری از سفید شدن مو

- تسکین دردهای روماتیسمی


برچسب‌ها: سلامتی و مواد طبیعی
[ 91/02/28 ] [ 12:18 ] [ سعید صحرائیان ]
درباره وبلاگ

اینجانب سعید صحرائیان
این وبلاگ در جهت اشنایی فارسی زبانان از گیاهان دارویی و ویتامینها و مواد معدنی در طبیعت و طریقه مصرف انها و دستیابی به سلامت کامل ایجاد نمودم .